Lezingen & Events

EOL events
NINO/EOL-lezingen
Externe activiteiten

Lezingen per afdeling:

Amersfoort | AmsterdamApeldoorn | Den Bosch | Dordrecht | Eindhoven
Groningen | Haarlem | Leiden/Den Haag | LeuvenMaastrichtRotterdam
Twente | Zutphen/Deventer/Arnhem | Zwolle/Kampen

dec
18
di
Een toekomst voor oude inzichten: Hoe kan archeologische kennis van waterbeheer van nut zijn in moderne samenlevingen? @ Amsterdam
dec 18 @ 19:00 – 21:00

Dr. Eva Kaptijn, onderzoeker Archeologie Nabije Oosten

In deze lezing wordt onderzocht hoe moderne samenlevingen profijt kunnen hebben van kennis uit het verleden. Waterbeheer (irrigatie, wateropslag, drainage, etc.) van verleden samenlevingen zal hierbij het centrale thema zijn. Klimaatverandering zorgt er vandaag de dag voor dat samenlevingen op verschillende plekken op aarde te maken krijgen met een veranderende omgeving, bijv. verdroging of juist vernatting. Mensen moeten nieuwe methoden bedenken om met hun veranderde omgeving om te gaan. Dit is een moeilijk proces. Archeologie bestudeert echter voorbeelden van samenlevingen die in staat waren om voor langere tijd te overleven onder zeer lastige klimatologische omstandigheden. Kennis van de levenswijze van deze ‘duurzame’ verleden  samenlevingen kan bijdragen aan het voortbestaan van moderne gemeenschappen die onder druk staan door klimaatverandering. Daarnaast is archeologie de enige wetenschap die een lange termijnvisie kan bieden en mogelijk het effect van onze oplossingen op de lange termijn kan evalueren. In deze lezing zullen naast het Nabije Oosten ook voorbeelden uit andere werelddelen de revue passeren.

jan
10
do
De zondvloed ter discussie @ Maastricht
jan 10 @ 19:30

Drs. Th.J.H. Krispijn
Gepensioneerd docent Sumerologie Universiteit Leiden, Oude Culturen van de Mediterrane Wereld/Assyriologie

Het zondvloedverhaal is in het Oude Nabije Oosten in verschillende versies bekend. Het is één van de bekendste voorbeelden van verhalen die in de traditie van zowel het oude Israël als van Mesopotamië zijn opgenomen. Uit Mesopotamië zijn één Sumerische en verschillende Akkadische versies van het zondvloedverhaal bekend. Wanneer is het verhaal ontstaan, hoe verhouden de verschillende versies zich tot elkaar, en hoe is het zondvloedverhaal in het oude Israël terecht gekomen? Dat zijn vragen die in mijn lezing aan de orde komen. Onlangs heeft collega en vriend Irving Finkel van het British Museum een zeer interessant boek over een tot nu toe onbekende tablet met een beschrijving van de Ark gepubliceerd, een extra aanleiding om nog eens goed naar dit intrigerende verhaal te kijken.

jan
16
wo
De goden verzoeken – verzoeken aan de goden: Zonde en gebed bij de Hettieten @ Groningen
jan 16 @ 19:30 – 21:30

Lidewij van de Peut MA
Hettitoloog, Assyrioloog

In de oude hoofdstad van het Hettitische Rijk in centraal Anatolië (ca. 1650-1180 v.Chr.) zijn tussen de vele kleitabletten ook diverse gebeden gevonden. Deze Hettitische gebeden zijn uniek in vergelijking met andere gebedscorpora. Ze zijn geschreven om uitgevoerd te worden op een specifiek moment door één bepaald persoon, meestal de Hettitische koning. In zijn zogenoemde persoonlijke gebeden kon de koning de goden direct om hulp vragen in tijden van nood. Deze teksten geven ons niet alleen een unieke kijk in de relatie tussen de koning en de goden, maar ook over wat de koning doet wanneer zijn rijk bedreigd wordt door vijanden of epidemieën. Bovendien vormen de zondes die de koning opgebiecht in zijn gebeden een unieke bron van historische informatie. Deze lezing geeft u een overzicht van het genre met een speciale focus op de functie van de gebeden.

Sam Goudsmit en de omzwervingen van een verloren gewaande stèle @ Enschede
jan 16 @ 19:30 – 21:30

Dr. N.T.B. (Nico) Staring
Egyptoloog en archeoloog, postdoctoraal onderzoeker, Universiteit Leiden (LIAS)

De Amerikaans-Nederlandse natuurkundige Sam Goudsmit, medeontdekker van de kwantumspin, was aan het einde van de Tweede Wereldoorlog de wetenschappelijk leider van de Alsos-missie. In het kielzog van de geallieerden maakte dit team jacht op Hitlers atoombom. Zijn speurtocht leidde hem niet alleen langs Duitse laboratoria en archieven.

Wat heeft deze markante figuur nu te maken met het Oude Egypte? Tijdens zijn studie in Leiden volgde Goudsmit colleges bij Boeser, de eerste docent egyptologie aan een Nederlandse universiteit. Wat volgde was een levenslange passie voor het land van de farao’s. Zijn aanzienlijke privécollectie werd na zijn dood in 1978 geschonken aan het Kelsey Museum of Archaeology in Ann Arbor (Michigan). Onderzoek van de spreker heeft uitgewezen dat 1 object uit die collectie, een zeldzame faience stèle, eigenlijk toebehoort aan het Egyptisch Museum in Berlijn. Deze lezing vertelt het opmerkelijke verhaal van de vermissing van de stèle uit Berlijn, de omzwervingen na de Tweede Wereldoorlog, en probeert te achterhalen hoe en wanneer de stèle Egypte verlaten heeft. Deze historische benadering van de egyptologie werpt nieuw licht op de naoorlogse collectievorming.

De Eeuw van Pericles, een Gouden Eeuw? @ Den Bosch
jan 16 @ 20:00 – 22:00

Drs. J.W.A.M. Verheggen

De Eeuw van Pericles wordt ook wel de Gouden Eeuw van Athene genoemd. Bedoeld wordt de vijfde eeuw v.Chr. waarin Athene een intellectuele en culturele bloei beleefde, die mogelijk werd gemaakt door een uitzonderlijke welvaart. De staatsman Pericles domineerde 37 jaar lang de Atheense politiek. Hij heeft in die tijd geoogst wat uitstekende voorgangers hadden gezaaid. In de voordracht probeert de spreker deze beroemdste periode van de oude Griekse cultuur in een historisch perspectief te plaatsen, met bijzondere aandacht voor de positie van de “gewone” (burger)man.

De rijkdom van Menelaos @ Overveen
jan 16 @ 20:00

Drs. Carolien van der Brugge
Assyrioloog

De werken van Homerus, Ilias en Odyssee, worden over het algemeen gezien als spannende vertellingen. Voor wetenschappers zijn ze ook een bron van informatie over de wereld van toen. Steeds meer blijkt dat de verhalen zijn gesitueerd tegen een historische achtergrond. Ofschoon de Feniciërs in beide boeken een kleine rol spelen, is ook over hun geschiedenis het een en ander te vinden, vooral in de Odyssee. In deze lezing worden de wereld van dit zeevarende volk en die van de Griekse verhalen dichter bij elkaar gebracht door een historische betekenis te geven aan enkele passages uit de verhalen van Menelaos, met name aan de informatie die de bedrogen echtgenoot van de schone Helena ons geeft over zijn thuisreis vanuit Troje, zijn verworven rijkdom en zijn ontmoeting met de Fenicische koning Phaidimos.

jan
19
za
EOL Haarlem event | Goden van Egypte @ Leiden
jan 19 @ 11:00

Ex Oriente Lux, afdeling Haarlem organiseert een evenement bij de tentoonstelling Goden van Egypte in het Rijksmuseum van Oudheden te Leiden.

Lezing Diana de Wild: De Goden van Egypte

De lezing duurt van 11:00 tot 13:00 uur. Daarna is er gelegenheid de tentoonstelling “Goden van Egypte” te bekijken op eigen gelegenheid.

Kosten: € 12,50 pp, exclusief entree museum.
Inlichtingen bij R.J. Pels, telefoonnummer 023-5283846

Deelname na ontvangst van € 12,50 pp op bankrekening NL56 INGB 0792 4544 80 t.n.v. R.J. Pels o.v.v. EOL Egypte. Leden en niet-leden van Ex Oriente Lux zijn welkom.

Hemelgodin Noet, aardegod Geb en luchtgod Sjoe. Detail mummiekist van de Amonpriester Amenhotep. Hout, hoogte ca 35 cm, 21 e Dynastie, 1076-944 v.Chr. Collectie RMO.

Drs. Diana de Wild
Diana de Wild heeft aan de Universiteit van Leiden klassieke en Egyptische archeologie gestudeerd. Geeft rondleidingen in het Museum van Oudheden in Leiden en cursussen en lezingen over thema’s uit de Griekse, Romeinse en Egyptische oudheid, o.a. aan Volksuniversiteiten.

GODEN VAN EGYPTE
Het verhaal van de Egyptische goden begint bij het scheppingsverhaal of liever bij de vele scheppingsverhalen, want elke regio in Egypte had zijn eigen schepper en scheppingsverhaal. Volgens de Egyptenaren was dat geen probleem: de verhalen vulden elkaar aan. De schepping, door welke god dan ook, zorgde ervoor dat de wereld geordend werd. De Egyptenaren noemden deze orde Ma’at. Het was aan de goden en de farao om deze orde in stand te houden.

De belangrijkste goden van de Egyptenaren leefden in de hemel, zoals de zonnegod Re en zijn moeder, de hemelgodin Noet, of in de onderwereld, zoals de dodengod Osiris. Zij werden in grote tempels aanbeden, die alleen toegankelijk waren voor priesters. Voor de gewone mens waren er kleine goden, zoals de charmante dwerg Bes.

Van al deze goden zijn duizenden afbeeldingen gemaakt, die verspreid zijn geraakt over de hele wereld. Een deel daarvan, geleend uit beroemde Egyptische musea, wordt tijdens deze tentoonstelling bijeengebracht.

jan
23
wo
Archeologische opgraving in Akrotiri op Santorini @ Rotterdam
jan 23 @ 19:30 – 21:30

EOL/NKV

Drs. Diana de Wild, klassieke archeoloog, Egyptoloog

Akrotiri is een klein dorpje op Thera, één van de Cycladische eilanden in de Egeïsche Zee. Het is geen gewoon eiland:  Thera is een vulkaan.

De uitbarsting van de vulkaan van Thera in de Bronstijd behoort tot de grootste uitbarstingen die de mensheid de afgelopen paar millennia heeft meegemaakt. De uitbarsting zorgde voor een indrukwekkende, met zeewater gevulde krater, die het eiland tot het mooiste eiland van Griekenland maakt en waar hordes toeristen op af komen.

Maar dat was niet het enige: de witte puimsteen van de vulkaan bedekte de Bronstijddorpjes op het eiland en zorgde op deze wijze voor de goede conservering van de resten uit de Bronstijd.

Het bekendste en waarschijnlijk ook grootste Bronstijddorp van Thera is Akrotiri, vernoemd naar een nabijgelegen modern dorp iets ten noorden van de opgraving. De opgravers hadden hier het geluk dat de zestig meter dikke puimsteenlaag hier door erosie behoorlijk weggesleten was.

De datering van deze uitbarsting levert al decennia grote hoofdbrekens op: de natuurwetenschappelijke datering komt niet overeen met wat archeologen op basis van kruisdatering met Egyptische voorwerpen dachten.     Hoe is dit verschil op te lossen?  Daar is nog steeds geen definitief oordeel over.

feb
5
di
De goden verzoeken – verzoeken aan de goden: Zonde en gebed bij de Hettieten @ Enschede
feb 5 @ 19:30 – 21:30

Lidewij van de Peut MA
Hettitoloog, Assyrioloog

In de oude hoofdstad van het Hettitische Rijk in centraal Anatolië (ca. 1650-1180 v.Chr.) zijn tussen de vele kleitabletten ook diverse gebeden gevonden. Deze Hettitische gebeden zijn uniek in vergelijking met andere gebedscorpora. Ze zijn geschreven om uitgevoerd te worden op een specifiek moment door één bepaald persoon, meestal de Hettitische koning. In zijn zogenoemde persoonlijke gebeden kon de koning de goden direct om hulp vragen in tijden van nood. Deze teksten geven ons niet alleen een unieke kijk in de relatie tussen de koning en de goden, maar ook over wat de koning doet wanneer zijn rijk bedreigd wordt door vijanden of epidemieën. Bovendien vormen de zondes die de koning opgebiecht in zijn gebeden een unieke bron van historische informatie. Deze lezing geeft u een overzicht van het genre met een speciale focus op de functie van de gebeden.

feb
14
do
Een kennismaking met het spijkerschrift: zelf puzzelen en lezen @ Eindhoven
feb 14 @ 20:00

Dr. Rients de Boer
Docent Oudheidswetenschappen UvA/VU

In deze lezing maakt u zich in rap tempo de basisbeginselen van het spijkerschrift en het Akkadisch eigen. Het spijkerschrift werd ontwikkeld voor het Sumerisch rond 3300 v.C., maar werd aangepast voor vele andere talen, de belangrijkste daarvan is het Akkadisch, dat de hoofddialecten Babylonisch en Assyrisch kent. Het spijkerschrift werd gebruikt tot aan ca. 300 n.C. Na een korte introductie gaat u zelf direct aan de slag met een speciaal bewerkte spijkerschrifttekst om te zien hoe dit schrift en het Akkadisch werkt. Hiervoor heeft u geen voorkennis nodig, maar wel zin om te puzzelen.

feb
16
za
EOL Amsterdam event | Contacten en kruisbestuivingen in de Oude Wereld @ Amsterdam
feb 16 @ 13:00 – 16:00

Lezingenmiddag ter ere van de nieuwe museale opstelling van het Allard Pierson Museum

Op 16 februari a.s. organiseert Ex Oriente Lux Amsterdam een lezingenmiddag ter ere van de vernieuwde semi-permanente opstelling Van Nijl tot Amstel in het Allard Pierson Museum.

In deze nieuwe thematisch-chronologische opstelling worden objecten uit verschillende culturen van de Oude Wereld naast elkaar geplaatst, waardoor onderlinge overeenkomsten en eventuele culturele kruisbestuivingen zichtbaar worden. De opstelling is hiermee een toonbeeld van hoe archeologen en andere oudhistorici recentelijk de Oude Wereld zijn gaan bestuderen: als een geheel van culturen die allemaal op de een of andere manier met elkaar verbonden waren, door handelsnetwerken, diplomatie of militaire overheersing, van oost tot west en van het 8ste millennium v. Chr. tot in de Middeleeuwen.

Deze middag belichten drie experts de nieuwe semi-permanente opstelling vanuit zowel een historisch als museaal perspectief. Voorafgaand aan en na de lezingen kunt u op eigen gelegenheid de opstelling bekijken. Het museum is open van 13:00 tot 17:00 uur.

NB: aanmelden voor dit evenement is verplicht. Dit kunt u doen door vóór 14 februari 2019 een e-mail te sturen naar eol.afdeling.amsterdam@gmail.com en na bevestiging 5 euro (EOL/NKV-leden en studenten) of 10 euro (niet-leden) over te maken naar het rekeningnummer van EOL Amsterdam, NL29 INGB 0688 1946 13 t.n.v. M.L. Meijer en o.v.v. “lezingenmiddag APM”. Deze prijs is inclusief een kopje koffie of thee in de pauze. Houdt u er rekening mee dat u een ticket voor het museum moet kopen (museumjaarkaart is geldig).

Wees er snel bij want vol = vol!

Programma

13:00-13:20 uur: inloop
13:20-13:30 uur: welkomstwoord door voorzitter Fleur van der Sande

13:30-14:10 uur
Jan Paul Crielaard (Hoogleraar Mediterrane archeologie, VU)
Een nieuwe Mediterrane wereld. Veranderende perspectieven op culturele contacten, kolonisatie en connectiviteit

Archeologen en oudhistorici zijn de laatste 20 jaar fundamenteel anders gaan denken over interconnecties binnen het Mediterrane gebied en daarmee ook over de verhoudingen tussen de Griekse wereld en het Nabije Oosten. In deze lezing wil ik dit veranderende denken over interconnectiviteit bespreken en de balans opmaken van het debat tot nu toe. Ik zal daarbij voorbeelden gebruiken uit de Late Bronstijd en vooral de Vroege IJzertijd en Archaïsche periode (ca. 1500-500 v. Chr.). Een deel van deze voorbeelden zijn ontleend aan de nieuwe opstelling in het Allard Pierson Museum.

14:10-14:50 uur
Laurien de Gelder (junior-conservator APM)
Een nieuwe opstelling in het Allard Pierson. De herinrichting van de archeologische collecties

In 2019 is het vlagmoment van het nieuwe Allard Pierson – waar de archeologische collecties en de collecties van de Bijzondere Collecties bijeenkomen in de nieuwe collectiepresentatie Van Nijl tot Amstel. In deze lezing worden de ontwikkelingen van de herinrichting die sinds 2014 in gang zijn gezet besproken. Door in te gaan op het museale concept achter deze nieuwe collectiepresentatie en deze te plaatsen in een bredere context van museale vernieuwingen bij archeologische collecties in Europa, wordt gereflecteerd op het vernieuwingsproces in het Allard Pierson tot nu toe en wordt een beeld geschetst van toekomstige ontwikkelingen.

14:50-15:10 uur: koffie- en theepauze

15:10-15:50 uur
Branko van Oppen (conservator APM)
Kleizegels uit Ptolemeïsch Edfoe

In het Allard Pierson Museum in Amsterdam en het Royal Ontario Museum in Toronto bevinden zich zo’n 700 kleizegelafdrukken uit Edfoe (Zuid-Egypte), die dateren uit de tweede helft van de Hellenistische periode (ca. 185-25 v. Chr.). De overgrote meerderheid zijn gestempeld met koninklijke portretten. Aangezien er juist uit die periode weinig tot geen zeker te identificeren portretten zijn van Ptolemeïsche koningen en koninginnen, bieden deze zegelportretten de unieke kans voor het ophelderen van de verschijning van deze heersers alsmede de begeleidende iconografie en ideologie.

feb
18
ma
De goden verzoeken – verzoeken aan de goden: Zonde en gebed bij de Hettieten @ Den Haag
feb 18 @ 20:00 – 22:00

Lidewij van de Peut MA
Hettitoloog, Assyrioloog

In de oude hoofdstad van het Hettitische Rijk in centraal Anatolië (ca. 1650-1180 v.Chr.) zijn tussen de vele kleitabletten ook diverse gebeden gevonden. Deze Hettitische gebeden zijn uniek in vergelijking met andere gebedscorpora. Ze zijn geschreven om uitgevoerd te worden op een specifiek moment door één bepaald persoon, meestal de Hettitische koning. In zijn zogenoemde persoonlijke gebeden kon de koning de goden direct om hulp vragen in tijden van nood. Deze teksten geven ons niet alleen een unieke kijk in de relatie tussen de koning en de goden, maar ook over wat de koning doet wanneer zijn rijk bedreigd wordt door vijanden of epidemieën. Bovendien vormen de zondes die de koning opgebiecht in zijn gebeden een unieke bron van historische informatie. Deze lezing geeft u een overzicht van het genre met een speciale focus op de functie van de gebeden.

feb
19
di
Sam Goudsmit en de omzwervingen van een verloren gewaande stèle @ Zwolle
feb 19 @ 20:00

Dr. N.T.B. (Nico) Staring
Egyptoloog en archeoloog, postdoctoraal onderzoeker, Universiteit Leiden (LIAS)

De Amerikaans-Nederlandse natuurkundige Sam Goudsmit, medeontdekker van de kwantumspin, was aan het einde van de Tweede Wereldoorlog de wetenschappelijk leider van de Alsos-missie. In het kielzog van de geallieerden maakte dit team jacht op Hitlers atoombom. Zijn speurtocht leidde hem niet alleen langs Duitse laboratoria en archieven.

Wat heeft deze markante figuur nu te maken met het Oude Egypte? Tijdens zijn studie in Leiden volgde Goudsmit colleges bij Boeser, de eerste docent egyptologie aan een Nederlandse universiteit. Wat volgde was een levenslange passie voor het land van de farao’s. Zijn aanzienlijke privécollectie werd na zijn dood in 1978 geschonken aan het Kelsey Museum of Archaeology in Ann Arbor (Michigan). Onderzoek van de spreker heeft uitgewezen dat 1 object uit die collectie, een zeldzame faience stèle, eigenlijk toebehoort aan het Egyptisch Museum in Berlijn. Deze lezing vertelt het opmerkelijke verhaal van de vermissing van de stèle uit Berlijn, de omzwervingen na de Tweede Wereldoorlog, en probeert te achterhalen hoe en wanneer de stèle Egypte verlaten heeft. Deze historische benadering van de egyptologie werpt nieuw licht op de naoorlogse collectievorming.

feb
26
di
De vroeg-dynastische ‘jaar-labeltjes’: de oudste ‘geschiedschrijving’ over Egypte? @ Bloemendaal
feb 26 @ 20:00

Dr. J.M.F. Fritschy
Gepensioneerd hoofddocent Economische en Sociale Geschiedenis en bijzonder hoogleraar Geschiedenis Overheidsfinanciën, Vrije Universiteit Amsterdam

Tot de fascinerendste vondsten uit de beroemde koningsgraven in Abydos van de koningen van Egypte’s Eerste Dynastie behoren kleine rechthoekige houten en ivoren labeltjes. Deze zijn vastgebonden geweest aan vaten met kostbare olie, die als grafgiften aan deze koningen waren meegegeven. Er zijn zowel tekstfragmenten in de vorm van vroeg-dynastische hiëroglyfen op te vinden, als ‘gebeurtenissen’ op afgebeeld. Hadden deze labeltjes alleen een administratief doel, namelijk om duidelijk te maken in welk jaar de olie in het vat geproduceerd was? Of getuigen ze van wat gezien zou kunnen worden als de oudste poging tot geschiedschrijving in Egypte? Op de beroemde ‘Annalen-steen’ die waarschijnlijk uit de Vijfde Dynastie dateert, en waarvan het belangrijkste fragment zich in Palermo bevindt, is per jaar geordende informatie over Egypte’s oudste koningen te vinden. In deze lezing worden beide bronnen met elkaar vergeleken en wordt – mede op basis van de nieuwste literatuur over deze fascinerende periode – geprobeerd om tot een antwoord op deze vraag te komen.

feb
27
wo
Hetepherachty en de zonnekoningen van het Oude Rijk @ Den Bosch
feb 27 @ 20:00 – 22:00

Nicky van de Beek MA
Egyptoloog

De offerkapel van Hetepherachty bevindt zich in het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden. Het is een kleine kapel, maar volledig gedecoreerd met zogenaamde ‘scènes uit het dagelijks leven’. Ze tonen de grafeigenaar aan het werk als ambtenaar van de koning, maar ook vissend in het papyrusmoeras. Er zijn scènes die landbouw, vogelvangst en allerlei voorbereidingen voor de begrafenis laten zien. Hetepherachty was rechter en priester onder de koningen van de 5e dynastie. Deze koningen bouwden piramides en zonnetempels in het nabijgelegen Abusir. Hoe zag de wereld eruit waarin Hetepherachty leefde en zijn graf bouwde?

mrt
6
wo
De Metamorphosen van Ovidius @ Enschede
mrt 6 @ 19:30 – 21:30

Dhr. C. Porton

In de Metamorfosen worden de schepping en geschiedenis van de wereld verhaald volgens de Griekse en Romeinse mythologie. Dit populaire mythologische werk is vermoedelijk ontstaan in het jaar 1 en heeft grote invloed gehad in de literatuur en schilderkunst tijdens de Renaissance.

Niet alleen de inhoud van de wonderlijke verhalen van Ovidius, maar ook de vorm waarin de dichter deze heeft gegoten, staan centraal. We luisteren naar voordrachten in het Latijn (in de gereconstrueerde klassieke uitspraak) en Nederlands van enkele verhalen en zien hoe de dichter speelt met woordvolgorde en klankeffecten in verschillende mythen. Daarnaast komt in de lezing ook de receptie en de plaats van Ovidius’ meesterwerk in de (kunst)geschiedenis ter sprake.

Melk, wijn en bloed: barbaarse vorstinnen, van Tomyris tot Zenobia @ Rotterdam
mrt 6 @ 20:00 – 22:00

Dr. J.K. Weststeijn (Johan), Arabist

Hoe betrouwbaar is het beeld dat Herodotus schetst van de steppevolkeren uit Centraal Azië? In deze lezing zal zijn verslag van de confrontatie tussen Cyrus en nomadenkoningin Tomyris vergeleken worden met andere verhalen over ontmoetingen tussen Midden-Oosterse veroveraars en barbaarse vorstinnen. Hierbij zal geput worden uit zowel de Grieks-Romeinse oudheid als de joodse en Arabische literatuur.

mrt
20
wo
De rijkdom van Menelaos @ Groningen
mrt 20 @ 19:30 – 21:30

Drs. Carolien van der Brugge
Assyrioloog

De werken van Homerus, Ilias en Odyssee, worden over het algemeen gezien als spannende vertellingen. Voor wetenschappers zijn ze ook een bron van informatie over de wereld van toen. Steeds meer blijkt dat de verhalen zijn gesitueerd tegen een historische achtergrond. Ofschoon de Feniciërs in beide boeken een kleine rol spelen, is ook over hun geschiedenis het een en ander te vinden, vooral in de Odyssee. In deze lezing worden de wereld van dit zeevarende volk en die van de Griekse verhalen dichter bij elkaar gebracht door een historische betekenis te geven aan enkele passages uit de verhalen van Menelaos, met name aan de informatie die de bedrogen echtgenoot van de schone Helena ons geeft over zijn thuisreis vanuit Troje, zijn verworven rijkdom en zijn ontmoeting met de Fenicische koning Phaidimos.

mrt
26
di
Van stinkend kalksteen tot Fenicische hoogstandjes. De Nabije Oosten-collectie in het RMO @ Bloemendaal
mrt 26 @ 20:00

Dr. Lucas Petit
Conservator Oude Nabije Oosten in het Rijksmuseum van Oudheden

Bijna twee honderd jaar na de oprichting van het Rijksmuseum van Oudheden beslaat de Nabije Oosten-collectie ruim 18.000 voorwerpen, die voor een groot deel in depots liggen opgeslagen. Omdat deze collectie vooral is ontstaan door spaarzame aankopen en kleine schenkingen, heeft ze een geheel ander karakter dan de opgegraven collecties in de grote wereldmusea in Londen, Parijs en Berlijn. Er zijn zo veel lacunes aan te wijzen dat het onmogelijk is om hiermee de bezoeker de volledige geschiedenis van het Nabije Oosten te vertellen. Tijdens de herinrichting in 2013 is er daarom voor gekozen om af te wijken van het klassieke ‘bron-van-beschaving-verhaal’ en aandacht te geven aan de collectiegeschiedenis. Hoe, waarom, en door wie zijn al deze voorwerpen naar Nederland gekomen? Welk verhaal schuilt er achter het stenen beeld van koning Gudea, waarom ligt er een stukje stinkend kalksteen in het depot, en is het beroemde Luristan-schild niet een vervalsing?

mrt
27
wo
De Talmoed in het Latijn: oorsprong en bedoeling @ Leuven
mrt 27 @ 20:00

Prof. Wout van Bekkum
Midden-Oosten Studies, Rijksuniversiteit Groningen

Grote delen van de Talmoed zijn in het Latijn vertaald, vooral in Frankrijk gedurende de twaalfde en dertiende eeuw. De vertalingen weerspiegelen een veelheid aan kennis van Joodse traditie en algemene wetenschap. Wie waren de vertalers en welke invloed had de Latijnse Talmoed op de verhouding tussen Christenen en Joden? Waarom werden ook gedichten opgenomen? Deze vragen worden op een toegankelijke wijze toegelicht met de meest sprekende voorbeelden (in Nederlandse vertaling).