Lezingen & Events

EOL events
NINO/EOL-lezingen
Externe activiteiten

Lezingen per afdeling:

Amersfoort | AmsterdamApeldoorn | Den Bosch | Dordrecht | Eindhoven
Groningen | Haarlem | Leiden/Den Haag | LeuvenMaastrichtRotterdam
Twente | Zutphen/Deventer/Arnhem | Zwolle/Kampen

okt
25
vr
De rol van de vrouw in het oude Egypte @ Dordrecht
okt 25 @ 20:00

Nicky van de Beek MA
Egyptologe

Traditioneel ligt de focus in de Egyptologie op koningen, priesters en hoge ambtenaren. Toch komt er ook steeds meer aandacht voor de sociale en economische rol van de vrouw. Zo zien we op grafwanden dat vrouwen actief waren in de brood- en bierproductie, en dat ze koopwaar verhandelden op de markt.

Uit het arbeidersdorp Deir el-Medina hebben we veel informatie over de families die daar woonden en werkten. Zo ook over de vrouwen en de beroepen die ze uitoefenden, de rechtszaken die ze hielden en de testamenten die ze opstelden. In deze lezing wordt aandacht besteed aan de rol van vrouwen in verschillende tijden en lagen van de Oudegyptische bevolking.

okt
28
ma
Een verloren paradijs in Egypte? @ Amersfoort
okt 28 @ 20:00

Drs. Elsbeth Rooker
Egyptoloog/specialist antieke godsdiensten

Mensen uit culturen over de hele wereld hebben zich afgevraagd waarom dingen je overkomen. Ongeneeslijke ziektes, letsel, overlijden, oorlog, hongersnood en natuurgeweld, vrijwel ieder mens krijgt in zijn leven een portie narigheid voor de kiezen en daarin verschillen moderne mensen niet zo erg van antieke. Hierbij dringt zich altijd de vraag op naar het waarom en in veel culturen probeert of de religie of de filosofie er een antwoord op te geven. Sterker nog, de condicio humana is veel religies mede het uitgangspunt van de ideeënwereld. Mythen uit verschillende religieuze systemen spreken over een paradijselijke wereld die de mens door eigen toedoen is kwijtgeraakt.

Ook uit Egypte kennen we een dergelijk verhaal, het Verhaal van de Hemelkoe, dat is overgeleverd via een aantal grafteksten teksten uit het Nieuwe rijk, maar dat waarschijnlijk al veel ouder is. Ook hier lijkt de mens zelf verantwoordelijk te zijn voor het einde van een tijdperk waarin ze met de goden op aarde leefden. Toch zit er meer in dit prachtige verhaal dan alleen het verlies van een paradijselijke situatie en daar gaan we in deze lezing op in. We bekijken kort de tekst en proberen binnen de context van de Oudegyptische religie een antwoord te geven op de vraag naar de betekenis van dit verhaal.

okt
30
wo
Dierenmummies in het oude Egypte @ Groningen
okt 30 @ 19:30

Esther Holwerda
Egyptologe

Dat de oude Egyptenaren mensen mummificeerden is bij velen bekend. Niet iedereen zal echter weten dat zij ook dieren mummificeerden. In deze lezing vertelt egyptologe Esther Holwerda waarom de Egyptenaren dit deden. Zo komen koninklijke huisdieren, mummies als ‘lunchpakketjes’ en heilige tempeldieren aan bod. Er bestond ook eeuwenlang een ware ‘dierenmummieindustrie’. Dieren werden gefokt op het terrein van tempels, om uiteindelijk door priesters gedood, gemummificeerd en geofferd te worden. Zo zijn er miljoenen katten, honden, vogels, krokodillen en andere dieren op gruwelijke wijze gedood voor religieuze doeleinden. De spreekster zal uitleggen waarom dit gebruik eeuwenlang populair was.

De muur van Hadrianus en de Romeinse militaire controle van Britannia @ Den Bosch
okt 30 @ 20:00

Drs. Martin Boerman

De muur van Hadrianus is zo ongeveer het bekendste icoon uit de Romeinse archeologie in Engeland en een van de best zichtbare resten van de grenzen van het Romeinse Rijk. Maar was het eigenlijk wel een grens?

Tijdens de lezing wordt ingegaan op de geschiedenis van de Romeinse aanwezigheid in Britannia en de manieren waarop de Romeinen dat gebied militair onder controle probeerden te houden, met als belangrijkste aandachtspunt die opvallende muur die op gezag, en deels ook onder persoonlijk toezicht, van keizer Hadrianus werd gebouwd. Zowel de bouwgeschiedenis van de muur als de functie in het militaire controlesysteem komen daarbij aan bod. Bovendien wordt ingegaan op de lotgevallen van de muur na het einde van de klassieke oudheid. Natuurlijk is er ook gelegenheid om kennis te nemen van enkele hoogtepunten uit een reis langs de huidige resten van die muur.

Deze lezing wordt georganiseerd in samenwerking met NKV

nov
11
ma
Vergilius’ Aeneis in beeld @ Eindhoven
nov 11 @ 20:00

Dr. Bouke van der Meer
Hoofddocent klassieke archeologie, Universiteit Leiden, Faculteit Archeologie

Vergilius Vaticanus (Vat. lat. 3225) is de oudste geïllustreerde codex in de antieke literatuur. Het boek dateert van ca. 350-450 n.C. Het bevatte oorspronkelijk de Bucolica, Georgica, en Aeneis. Vijftig miniatuurschilderingen in de Aeneis zijn bewaard gebleven. De Vergilius Romanus (Vat. lat. 3867) dateert van ca. 480-550 n.C. Daarvan resteren 9 miniaturen. De fascinerende, kleurrijke voorstellingen in beide codices roepen vele vragen op: komen de voorstellingen overeen met teksten in de Aeneis, zijn ze kopieën (bijv. van boekrol-illustraties), weerspiegelen ze de wereld van de late oudheid en welke artistieke vrijheden permitteerden de miniaturisten zich? Relevante Latijnse Aeneis passages worden ook in vertaling gepresenteerd.

Deze lezing wordt georganiseerd i.s.m. NKV

nov
19
di
Extra lezing EOL Amsterdam | Archeologie van de archeologie: Een nieuw Amsterdams project in Troje @ Amsterdam
nov 19 @ 20:00 – 22:00

Dr. Gert Jan van Wijngaarden, universitair docent Archeologie Universiteit van Amsterdam, Nina Magdelijns MA, archeoloog, Iris Korver, research master studente Archeologie

Ook deze zomer hebben archeologen van de Universiteit van Amsterdam opgravingen gedaan in het antieke Troje. Dit onderzoek vindt plaats in samenwerking met Turkse archeologen van de Onsekiz Mart Universiteit in Çanakkale. Het richt zich speciaal op de archeologie van de archeologie.

Troje is één van de meest bekende vindplaatsen in de archeologie. De beschrijving van de mythische stad door Homerus en Vergilius heeft vele generaties kunstenaars, reizigers en wetenschappers geïnspireerd. De spectaculaire ontdekkingen van Heinrich Schliemann in de late 19e eeuw en die van zijn opvolgers hebben geleid tot wetenschappelijke en publieke aandacht, maar ook tot controverses.

Een aspect van Troje dat minder vaak benadrukt wordt, is dat het de ideale plek is om de ontwikkeling van archeologische veldmethodiek te bestuderen. Met tussenpozen zijn er meer dan 150 jaar lang op deze plek systematische opgravingen verricht, geleid door eigenzinnige personen: Heinrich Schliemann (1870-1890), Wilhelm Dorpfeld (1893-1894), Carl Blegen (1932-1938) en Manfred Korfmann (1988-2005). Vanwege de faam van Troje zijn al deze opgravingen van grote invloed geweest op de praktijk van archeologie. Veel technieken die nu standaard zijn bij veldwerk, zoals bijvoorbeeld stratigrafisch opgraven, werden voor het eerst in Troje uitgevoerd.

Het Amsterdamse onderzoek richt zich op de relatie tussen veldmethodiek en wetenschappelijke en populaire interpretaties over de site. Specifiek stellen we een drietal vragen: wat werd er bij de verschillende opgravingen gedocumenteerd en wat niet (1); wat werd er verzameld en wat werd weggegooid (2); en wat werd uiteindelijk gepubliceerd en wat niet (3)? Om deze vragen te beantwoorden bestuderen we de vele publicaties over Troje, archiefmateriaal zoals velddocumentatie en foto’s en we doen opgravingen op de site: we graven dichtgegooide opgravingsputten opnieuw op en we onderzoeken de storthoop van de diverse opgravers.

In de zomer van 2019 heeft het Amsterdamse Troje Team het onderzoek dat is begonnen in 2018 voortgezet. In deze presentatie voor Ex Oriente Lux zullen we ingaan op de storthopen van een aantal vroegere opgravers die toch nog aardig wat archeologisch materiaal blijken te bevatten. Ook zullen we laten zien hoe de luchtfoto’s van onze drone duidelijk maken hoe het landschap van de site is veranderd door de vele opgravingen.

nov
25
ma
De Nieuw-Assyrische koningen: heersers of handelaren? @ Amersfoort
nov 25 @ 20:00

Drs. Carolien van der Brugge
Assyriologe

Sinds rond 1850 het spijkerschrift werd ontcijferd hebben we uitgebreid kunnen kennismaken met de Mesopotamische wereld waarvan we in het Oude Testament al hier en daar een glimp hadden opgevangen. Het bleek een wereld te zijn waarin grote rijken opkwamen en weer verdwenen, waarin machtige koningen hun legers aanvoerden en waarin verovering, verwoesting en onderdrukking aan de orde van de dag waren.

In deze lezing laat de spreker aan de hand van Nieuw-Assyrische teksten zien dat dit robuuste wereldbeeld helemaal niet zo zeker is. Niet alleen waren de Assyrische koningen zelf erop uit een gewenst imago neer te zetten, ook hebben 19e- en 20e-eeuwse wetenschappers dit beeld met hun vertalingen en interpretaties versterkt. Een nieuwe interpretatie van de teksten laat een heel andere wereld zien: een van elitenetwerken, handel en ja, af en toe ook geweld.

nov
26
di
Ebla: geschiedenis en cultuur van een Oud-Syrische staat @ Apeldoorn
nov 26 @ 19:45

Drs. Theo Krispijn
Gepensioneerd docent Sumerologie, Universiteit Leiden

Vanaf 1963 hebben Italiaanse archeologen gegraven op de ruïneheuvel Tell Mardikh in Noordwest-Syrië. Al snel werd duidelijk dat zich in de ruïneheuvel de oude stad Ebla bevond, genoemd in de inscripties van de koningen van Akkad uit de 24e eeuw v.Chr.

Toen het archeologisch team in 1974 delen van het koninklijk paleis had blootgelegd, werden er archieven gevonden met als hoogtepunt het grote paleisarchief gelegen aan de grote hof in 1975. In dit archief zijn ongeveer 6500 tabletten en tabletfragmenten in hun oorspronkelijke ordening gevonden. De tabletten waren geschreven in de Sumerische taal en in een lokale variant van de Akkadische taal. De archieven tonen enerzijds hoe groot de invloed van de Ebla was in Syrië en anderzijds hoe de schrijversopleiding sterk afhankelijk was van die van Zuid-Mesopotamië. In mijn lezing zal ik een overzicht geven van het onderzoek van de ruïneheuvel Tell Mardikh, de culturele en politieke geschiedenis, de activiteiten van het ‘koninklijk bureau’, de taal, de literatuur en schoolopleiding van deze belangrijke staat.

nov
27
wo
Jij en ik en iedereen om ons heen: identiteit in Elephantine @ Groningen
nov 27 @ 19:30

Ruwan van der Iest MA
PhD-student Faculteit Godgeleerdheid en Godsdienstwetenschap
Rijksuniversiteit Groningen

De wetenschap heeft al vele artikelen geschreven over de identiteit van de Judeeërs van Elephantine, maar een eenduidig antwoord ontbreek nog steeds. Naast de term Judeeër wordt ook de term Arameeër vaak gebruikt om te refereren aan een van de individuen. Sommige mensen dragen een dubbele identiteit en de keuze voor een van beide termen lijkt compleet willekeurig. Waarom zou iemand er op het ene moment voor kiezen om Judeeër te zijn, terwijl hij er op een ander moment voor kiest om Arameeër te zijn? Of was de keuze misschien niet zo vrij als de wetenschap voorheen dacht? Het doel van deze presentatie is om ons denken over ‘identiteit in de oudheid’ nog eens goed aan de kaak te stellen, aan de hand van een casestudy over de Judeeërs uit Elephantine.

De Nieuw-Assyrische koningen: heersers of handelaren? @ Den Bosch
nov 27 @ 20:00

Drs. Carolien van der Brugge
Assyriologe

Sinds rond 1850 het spijkerschrift werd ontcijferd hebben we uitgebreid kunnen kennismaken met de Mesopotamische wereld waarvan we in het Oude Testament al hier en daar een glimp hadden opgevangen. Het bleek een wereld te zijn waarin grote rijken opkwamen en weer verdwenen, waarin machtige koningen hun legers aanvoerden en waarin verovering, verwoesting en onderdrukking aan de orde van de dag waren.

In deze lezing laat de spreker aan de hand van Nieuw-Assyrische teksten zien dat dit robuuste wereldbeeld helemaal niet zo zeker is. Niet alleen waren de Assyrische koningen zelf erop uit een gewenst imago neer te zetten, ook hebben 19e- en 20e-eeuwse wetenschappers dit beeld met hun vertalingen en interpretaties versterkt. Een nieuwe interpretatie van de teksten laat een heel andere wereld zien: een van elitenetwerken, handel en ja, af en toe ook geweld.

dec
4
wo
Eten als koning: het belang van de dagelijkse offers in de Neo-Babylonische cultuur @ Zutphen
dec 4 @ 19:45

Ruwan van der Iest MA
PhD-student Faculteit Godgeleerdheid en Godsdienstwetenschap Rijksuniversiteit Groningen

‘Meer dan ooit te voren, offer ik rijkelijk aan mijn heren Marduk en Zarpanitu.’ Dit is hoe
Nebuchadnezzar II zijn gulle gaven aan de goden presenteert in een van zijn vele koningsinscripties. In deze presentatie zullen we de verschillende aspecten van het dagelijks offer behandelen en zullen we onder andere ingaan op de rol van de koning binnen dit complexe proces.

De inscripties van de koningen van de Neo-Babylonische dynastie en de vele spijkerschrifttabletten afkomstig uit de archieven van priesters en tempels, doen vermoeden dat het dagelijks offer de belangrijkste plek in nam binnen de religieuze activiteiten. Iedere priester, binnen de complexe schakels van prebenden, werd strikt in de gaten gehouden en er stonden hoge straffen op het maken van fouten. Samen met de koning waren de priesters verantwoordelijk voor het voeden van de goden. De rol van de koning hierbij was het doneren van luxe goederen. Immers, als hij de goden goed zou verzorgen, zouden de goden goed zijn voor zijn land.

dec
9
ma
Oude en Moderne Speculaties over de Ster van Bethlehem @ Leiden
dec 9 @ 20:00 – 22:00

Dr. Rob van Gent
Senior researcher in de geschiedenis van de wis- en sterrenkunde,
Mathematisch Instituut, Universiteit Utrecht

Elk jaar wordt in de christelijke wereld de geboorte van Jezus Christus op 25 december gevierd. Een belangrijk element in het Kerstverhaal is de wonderbaarlijke Ster die de Wijzen uit het Oosten naar Bethlehem voerden. Werd het verschijnsel vroeger eenvoudig verklaard als een goddelijk teken, vanaf de middeleeuwen hebben vele theologen, astronomen en astrologen gepoogd om hiervoor een ‘natuurlijke’ verklaring te geven. Zo is onder meer voorgesteld dat de Ster van Bethlehem mogelijk een komeet, een samenstand van planeten, een exploderende ster of een UFO is geweest.

In de lezing wordt een overzicht gegeven van de verschillende verklaringen die in de loop der eeuwen voorgesteld zijn en wordt wat dieper ingegaan op de nu meest gangbare hypothesen. Ook wordt ingegaan op enkele andere vragen die het Kerstverhaal oproepen, zoals: is de ware geboortedag van Christus nog te achterhalen, waarom wordt deze op 25 december van het jaar 1 gevierd, wie waren de Wijzen uit het Oosten en hoe kon een ster hun naar Bethlehem leiden?

dec
10
di
De natuur in kunst en literatuur van het oude Mesopotamië @ Amsterdam
dec 10 @ 20:00 – 22:00

Drs. Theo Krispijn
Gepensioneerd docent Sumerologie Universiteit Leiden, Oude Culturen van de Mediterrane Wereld/Assyriologie

De Mesopotamiër voelde zich sterk verbonden met de natuur. In de Akkadische en Sumerische literatuur zijn er talrijke verwijzingen naar de natuur en landschapsbeschrijvingen te vinden. Ook in de kunst vinden we vele afbeeldingen van landschap en dieren. De natuur dicht bij huis, zoals de onafzienbare meren en rietbossen werd vaak als idyllisch ervaren, maar de bergen en wouden in het buitenland als gevaarlijk. Aan de hand van passages uit de Sumerische en Akkadische literatuur en voorbeelden uit de kunst zal de spreker laten zien, hoe de Mesopotamiër de natuur en landschap beleefde.

De stichting van Alexandrië in Egypte: stichtingsmythe en realiteit @ Eindhoven
dec 10 @ 20:00

Dr. Rolf Strootman
Docent oude geschiedenis, Universiteit Utrecht

In 331 v.C. stichtte Alexander de Grote de stad Alexandrië. Al heel snel groeide de stad uit tot de belangrijkste haven aan Egyptes mediterrane kust, bevolkt door Grieken, Egyptenaren, Joden, Syriërs en anderen. Hoe verliep die stichting? Verscheidene bronnen doen er verslag van. Wat deze bronnen met elkaar gemeen hebben, is dat ze vooral belang hechten aan religieuze en mythologische zaken. Zo wordt er bijvoorbeeld
verteld dat er op de plek van de stichting oude heiligdommen ‘gevonden’ werden, gewijd aan lokale godheden die de Griekse migranten in verband brachten met de homerische helden uit hun eigen cultuur. De fantastische Alexanderroman meldt
bovendien dat de bouwwerkzaamheden aanvankelijk gehinderd werden door een duistere draak-slang, die de Grieken Python noemden, maar waarin we dankzij Het Orakel van de Pottenbakker, een Egyptische apocalyptische tekst uit de Hellenistische periode, ook de god Seth kunnen herkennen. Wat hebben al deze mythen met de stadsstichting te maken, en in hoeverre kan de stichting van Alexandrië zélf als een ‘mythische’ gebeurtenis worden beschouwd?

jan
27
ma
Het Antikythera Mechaniek @ Amersfoort
jan 27 @ 20:00

Dr. Rob van Gent
Senior researcher in de geschiedenis van de wis- en sterrenkunde, Mathematisch Instituut, Universiteit Utrecht

In het voorjaar van 1900 vonden Griekse sponsduikers nabij de kust van het eilandje Antikythera een Romeins scheepswrak dat uit ca. 80 v.Chr. dateert. Tussen de diverse naar boven gebrachte voorwerpen bevonden zich ook fragmenten van een koperen mechanisch instrument waarvan de functie voor lange tijd onduidelijk was. Pas in de laatste decennia is duidelijk geworden dat het een ingenieus mechanisch planetarium betreft waarmee de schijnbare posities van de zon, de maan en vermoedelijk ook de planeten voorspeld kunnen worden. In deze lezing zullen de herkomst en de functie van dit bijzonder mechaniek uitgebreid aan de orde komen.

jan
29
wo
Vrouwen met een Visie: de tien sibyllen @ Den Bosch
jan 29 @ 20:00

De ontwikkeling van heidense vrouwen in het christendom en hun prominente rol in de Duomo van Siena

N. Mantel, MA

De vloermozaïeken in de kathedraal van Siena vertellen het verhaal van het ontstaan van de wijsheid en religie, vormgegeven met prachtige afbeeldingen van personages uit de klassieke wereld en de christelijke heilsgeschiedenis. Pelgrims (en tegenwoordig toeristen) lopen van de westzijde van de kerk over het ‘pad der wijsheid’ naar het altaar aan de oostkant. Tien hoofdpersonen uit de kerk staan in dit onderzoek centraal: de sibyllen. Heidense waarzegsters die in hexameters de boodschap van de goden verkondigden: zelfs de komst van de Messias. Via de geschriften van o.a. Varro en Lactantius wordt hun rol in het pavimento van de Duomo van Siena nader verklaard.

Deze lezing wordt georganiseerd in samenwerking met NKV

feb
10
ma
De zondvloed ter discussie @ Leiden
feb 10 @ 20:00 – 22:00

Drs. Theo Krispijn
Gepensioneerd docent Sumerologie Universiteit Leiden, Oude Culturen van de Mediterrane Wereld/Assyriologie

Het zondvloedverhaal is in het Oude Nabije Oosten in verschillende versies bekend. Het is één van de bekendste voorbeelden van verhalen die in de traditie van zowel het oude Israël als van Mesopotamië zijn opgenomen. Uit Mesopotamië zijn één Sumerische en verschillende Akkadische versies van het zondvloedverhaal bekend.

Wanneer is het verhaal ontstaan, hoe verhouden de verschillende versies zich tot elkaar, en hoe is het zondvloedverhaal in het oude Israël terecht gekomen? Dat zijn vragen die in mijn lezing aan de orde komen. Onlangs heeft collega en vriend Irving Finkel van het British Museum een zeer interessant boek over een tot nu toe onbekende tablet met een beschrijving van de Ark gepubliceerd, een extra aanleiding om nog eens goed naar dit intrigerende verhaal te kijken.

feb
24
ma
Dwalen door het Dodenboek @ Amersfoort
feb 24 @ 20:00

Petra Hogenboom MA
Assistent-conservator Egypte Rijksmuseum van Oudheden Leiden & PhD-student Universiteit Leiden

Eén van de bekendste typen teksten uit het oude Egypte is misschien wel het dodenboek. Deze papyri bevatten talloze spreuken die ervoor moesten zorgen dat de overledene zonder al te veel problemen het hiernamaals zou kunnen bereiken en zich zo bij Osiris, de god van de onderwereld, kon voegen. De tekst, met de bijbehorende afbeeldingen, tonen de vele uitdagingen en gevaren die men op de tocht naar het leven na de dood kon tegenkomen. Ze vertellen hoe men deze kon doorstaan en hoe men uiteindelijk het eeuwige leven in het hiernamaals kon bereiken.

feb
26
wo
“Van “Graf X” naar het graf van Ry: Toetanchamon’s troepencommandant 2019 in Sakkara herontdekt @ Den Bosch
feb 26 @ 20:00

Dr. Nico Staring
Egyptoloog en archeoloog, postdoctoraal onderzoeker, Universiteit Leiden (LIAS)

In 2013 ontdekte de Leidse archeologische missie in Sakkara (Egypte, nabij Caïro) een nieuw, monumentaal graf. Een aantal kwalitatief hoogwaardige reliëfblokken bekleedden de muren van d bovengrondse structuur. Daaruit bleek helaas niet de identiteit van de grafeigenaar. Om die reden werd het monument ook wel “graf X” genoemd.

Recentelijk slaagde de spreker erin om de identiteit van de grafeigenaar te achterhalen. En wat blijkt: enkele reliëfblokken die zich nu in museumcollecties verspreid over de wereld bevinden, passen precies aan de in 2013 ontdekte stukken te passen. Een monumentale puzzel met meesterwerken uit de tijd van Toetanchamon!

In deze lezing volgt u het proces van de opgraving via een speurtocht langs de wereldwijde museumcollecties tot een virtuele reconstructie van het grafmonument. U maakt kennis met de Oudegyptische grafeigenaar en komt te weten hoe het graf in de vroege 19e eeuw werd ontdekt en de afzonderlijke elementen de wereld over zouden gaan.

feb
28
vr
De geschiedenis van onze kalender @ Dordrecht
feb 28 @ 20:00

Dr. R.H. van Gent
Senior researcher in de geschiedenis van de wis- en sterrenkunde, Mathematisch Instituut, Universiteit Utrecht

Iedereen weet wat een kalender is. We gebruiken een kalender voor het indelen van onze jaren, maanden, weken, vrije dagen en onze vakanties. Toch is er veel onkunde over de herkomst en geschiedenis van onze (de ‘westerse’) kalender.

Maar weinigen weten dat onze kalender een lange geschiedenis heeft en dat zij kenmerken heeft die al eeuwen, soms zelfs al duizenden jaren, geleden werden ingevoerd. Sommige aspecten van onze kalender, zoals de bepaling van de paasdatum en de hiervan afhankelijke christelijke feestdagen, hebben een nog ingewikkeldere geschiedenis die hun oorsprong hebben in de joodse en Babylonische kalenders. In de lezing zullen, naast de geschiedenis, ook de sterrenkundige en wiskundige aspecten van de kalender genoemd worden en zal uitgelegd worden hoe een ‘eeuwigdurende kalender’ werkt.