Lezingen & Events

EOL events
NINO/EOL-lezingen
Externe activiteiten

Lezingen per afdeling:

Amersfoort | AmsterdamApeldoorn | Den Bosch | Dordrecht | Eindhoven
Groningen | Haarlem | Leiden/Den Haag | LeuvenMaastrichtRotterdam
Twente | Zutphen/Deventer/Arnhem | Zwolle/Kampen

jan
27
ma
Het Antikythera Mechaniek @ Amersfoort
jan 27 @ 20:00

Dr. Rob van Gent
Senior researcher in de geschiedenis van de wis- en sterrenkunde, Mathematisch Instituut, Universiteit Utrecht

In het voorjaar van 1900 vonden Griekse sponsduikers nabij de kust van het eilandje Antikythera een Romeins scheepswrak dat uit ca. 80 v.Chr. dateert. Tussen de diverse naar boven gebrachte voorwerpen bevonden zich ook fragmenten van een koperen mechanisch instrument waarvan de functie voor lange tijd onduidelijk was. Pas in de laatste decennia is duidelijk geworden dat het een ingenieus mechanisch planetarium betreft waarmee de schijnbare posities van de zon, de maan en vermoedelijk ook de planeten voorspeld kunnen worden. In deze lezing zullen de herkomst en de functie van dit bijzonder mechaniek uitgebreid aan de orde komen.

jan
29
wo
Vrouwen met een Visie: de tien sibyllen @ Den Bosch
jan 29 @ 20:00

De ontwikkeling van heidense vrouwen in het christendom en hun prominente rol in de Duomo van Siena

N. Mantel, MA

De vloermozaïeken in de kathedraal van Siena vertellen het verhaal van het ontstaan van de wijsheid en religie, vormgegeven met prachtige afbeeldingen van personages uit de klassieke wereld en de christelijke heilsgeschiedenis. Pelgrims (en tegenwoordig toeristen) lopen van de westzijde van de kerk over het ‘pad der wijsheid’ naar het altaar aan de oostkant. Tien hoofdpersonen uit de kerk staan in dit onderzoek centraal: de sibyllen. Heidense waarzegsters die in hexameters de boodschap van de goden verkondigden: zelfs de komst van de Messias. Via de geschriften van o.a. Varro en Lactantius wordt hun rol in het pavimento van de Duomo van Siena nader verklaard.

Deze lezing wordt georganiseerd in samenwerking met NKV

feb
4
di
Vergilius als profeet van Rome en Augustus @ Enschede
feb 4 @ 19:30

Dr. A. van Hooff
Publicist en voormalig docent klassieke geschiedenis Universiteit Nijmegen

In deze voordracht, die het karakter heeft van een beeldverhaal, wordt de moeizame geschiedenis van de stichting en ontwikkeling van Rome geschetst met als uitgangspunt de scènes op het schild dat Vulcanus voor Aeneas maakte. Met de Aeneïs bezorgde Vergilius Rome zijn nationale epos. Augustus werd door de dichter voorgesteld als de voleindiger van Romes zending.

feb
10
ma
De zondvloed ter discussie @ Leiden
feb 10 @ 20:00 – 22:00

Drs. Theo Krispijn
Gepensioneerd docent Sumerologie Universiteit Leiden, Oude Culturen van de Mediterrane Wereld/Assyriologie

Het zondvloedverhaal is in het Oude Nabije Oosten in verschillende versies bekend. Het is één van de bekendste voorbeelden van verhalen die in de traditie van zowel het oude Israël als van Mesopotamië zijn opgenomen. Uit Mesopotamië zijn één Sumerische en verschillende Akkadische versies van het zondvloedverhaal bekend.

Wanneer is het verhaal ontstaan, hoe verhouden de verschillende versies zich tot elkaar, en hoe is het zondvloedverhaal in het oude Israël terecht gekomen? Dat zijn vragen die in mijn lezing aan de orde komen. Onlangs heeft collega en vriend Irving Finkel van het British Museum een zeer interessant boek over een tot nu toe onbekende tablet met een beschrijving van de Ark gepubliceerd, een extra aanleiding om nog eens goed naar dit intrigerende verhaal te kijken.

feb
11
di
Het ontstaan van de Zijderoute @ Apeldoorn
feb 11 @ 19:45

Dr. Rolf Strootman
Docent Oude Geschiedenis, Universiteit Utrecht, Departement Geschiedenis en Kunstgeschiedenis

De Zijderoute is de romantische naam voor een wijdvertakt netwerk van handelswegen die eeuwenlang het oosten en westen van Eurazië met elkaar verbonden. Er is tegenwoordig weer veel belangstelling voor de Zijderoute. Dat komt deels doordat China een ‘Nieuwe Zijderoute’ van de grond probeert te krijgen. Deels is het een gevolg van de groeiende belangstelling onder historici voor niet-Westerse geschiedenis en voor culturele uitwisselingen tussen ‘Oost’ en ‘West’.

Over de Zijderoute zijn de afgelopen veel nieuwe boeken verschenen. Maar wanneer en hoe is de Zijderoute ontstaan? De meeste geschiedenissen van de Zijderoute beginnen in de Middeleeuwen omdat daarover het meeste bekend is. Soms wordt er vagelijk naar de Oudheid verwezen. Door veranderende wetenschappelijke inzichten en nieuwe archeologische ontdekkingen komen we steeds meer te weten over de vroegste directe contacten tussen China en het Middellandse Zeegebied. In de lezing nemen we deze uitwisselingen over enorme geografische afstanden onder de loep. In het bijzonder gaan we in op de vraag hoe die contacten tot stand kwamen en wat er verhandeld werd (veel meer dan zijde).

Het Antikythera Mechaniek @ Eindhoven
feb 11 @ 20:00

Dr. Rob van Gent
Senior researcher in de geschiedenis van de wis- en sterrenkunde, Mathematisch Instituut, Universiteit Utrecht

In het voorjaar van 1900 vonden Griekse sponsduikers nabij de kust van het eilandje Antikythera een Romeins scheepswrak dat uit ca. 80 v.Chr. dateert. Tussen de diverse naar boven gebrachte voorwerpen bevonden zich ook fragmenten van een koperen mechanisch instrument waarvan de functie voor lange tijd onduidelijk was. Pas in de laatste decennia is duidelijk geworden dat het een ingenieus mechanisch planetarium betreft waarmee de schijnbare posities van de zon, de maan en vermoedelijk ook de planeten voorspeld kunnen worden. In deze lezing zullen de herkomst en de functie van dit bijzonder mechaniek uitgebreid aan de orde komen.

feb
15
za
EOL event | Cyprus in het Rijksmuseum van Oudheden @ Leiden
feb 15 @ 10:45 – 16:45

In het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden is van 11 oktober 2019 tot 15 maart 2020 een tentoonstelling te zien over het thema Cyprus, eiland in beweging.

In de tentoonstelling maakt u kennis met de archeologische rijkdom en kleurrijke cultuur van het eiland Cyprus, een van de belangrijkste kruispunten van oude beschavingen in de Middellandse Zee. Cyprus gaat over de geschiedenis en culturele diversiteit van het eiland, in een decor van indrukwekkende landschapsfoto’s.

Ex Oriente Lux organiseert bij deze tentoonstelling op 15 februari 2020 een evenement met drie gerenommeerde sprekers en een rondleiding. Daardoor kunt u met andere ogen van de tentoonstelling genieten.

Programma

10:45 – 11:15 uur: Inloop en aanmelding

Drie lezingen in de Leemanszaal:

11:15 – 11:45 uur: Prof. dr. Ruurd Halbertsma, conservator en samensteller van de expositie (RMO): Cyprus – eiland in beweging

In deze lezing krijgt u een overzicht van de grote culturen die een centrale rol op het eiland Cyprus gespeeld hebben. Het wordt een reis door de tijd, van meer dan 10.000 jaren geschiedenis, geïllustreerd met voorwerpen die ook op de tentoonstelling te zien zijn. Ook zal er aandacht zijn voor de inhoudelijke opzet van een dergelijk groot project.

11:45 – 12:45 uur: Rondleiding (maximaal 40 deelnemers)

 12:45 – 13:45 Pauze, gelegenheid tot lunchen op eigen kosten

13:45 – 14:15 uur: Dr. Bleda Düring, universitair hoofddocent archeologie van het Nabije Oosten Leiden, Mobiliteit en Uitwisseling in de Prehistorie van Cyprus

In hoeverre was Cyprus geïsoleerd in de prehistorie van ontwikkelingen in het oostelijke Mediterrane? Archeologische data suggereren cycli van nauwe relaties met Anatolië en de Levant, afgewisseld met perioden waarin veel minder aanwijzingen voor contact zijn. In deze lezing zal ik deze data bespreken en bespreken of deze eilandbewoners daadwerkelijk geïsoleerd waren in de zogenaamde kopertijd (3800 – 2400 v. Chr.) op Cyprus.

14:15 – 14:45 uur: Drs. Theo J. H. Krispijn, em. universitair docent assyriologie Leiden, “Wat en hoe in het Cypriotisch”. Schriften en talen van het oude Cyprus

Cyprus heeft op eigen bodem een schrift ontwikkeld dat we het Cypro-Minoïsch noemen (ca. 1500- 1200 v. Chr.). Het is nauw verwant aan het lineair A van Kreta. Opvolger daarvan was het inheemse Cypro-syllabische schrift (ca. 800-200 v.Chr.). Dat werd voor het Grieks gebruikt, maar ook voor de inheemse taal van Cyprus, het ‘Eteo-Cypriotisch’. Dankzij het gebruik voor het Grieks en tweetalige inscripties kunnen we dat schrift lezen, iets zeggen over de taal achter het Cypro-syllabische schrift en terugblikken op de taal achter de voorganger het Cypro-Minoïsche schrift.

Naast de inheemse schriften en talen kennen we Akkadische documenten geschreven met spijkerschrift en Phoenicische inscripties. Ook die werpen licht op de taalsituatie van het oude Cyprus, voordat het Grieks en het Griekse alfabet algemeen gangbaar werden.

14:45 – 16:45 uur: Gelegenheid tot zelfstandig bezoek aan de tentoonstelling

Kosten

U kunt het programma volgen met en zonder rondleiding.

De kosten van het gehele programma bedragen voor leden van Ex Oriente Lux en het Nederlands Klassiek Verbond € 20,- per persoon. Niet-leden betalen € 25,-. Indien u geen prijs stelt op de rondleiding betaalt u € 10 (leden) of € 15 (niet-leden). De prijs is exclusief de entree van het museum. Alle deelnemers dienen zelf ter plaatse een kaartje voor het museum te kopen of hun museumkaart te tonen. Vermeld bij de aanmelding duidelijk of u lid bent van EOL en/of NKV!

Een van onze medewerkers staat bij de ingang klaar om uw naam af te vinken op de deelnemerslijst. Wie zich heeft aangemeld voor de rondleiding krijgt daarvan een toegangsbewijs bij aankomst.

Aanmelden

U kunt zich voor deelname opgeven door overmaking van het bedrag, eventueel vermenigvuldigd met het aantal personen, op rekening NL82 INGB 0000 229501 t.n.v. Ex Oriente Lux te Leiden, onder vermelding van ‘Cyprus, aantal personen, met/zonder rondleiding’+ uw lidmaatschap van EOL/NKV.

Uw storting dient uiterlijk op 7 februari 2020  in ons bezit te zijn. Alleen uw storting geldt als aanmelding! I.v.m. berichtgeving bij overboeking dienen niet-leden zich ook per e-mail op te geven: eol@hum.leidenuniv.nl! U ontvangt géén bevestiging of bewijs van deelname. Voor vragen over uw deelname kunt u contact opnemen via e-mail.

De capaciteit van de zaal is 60 personen; er is plaats voor 40 personen (twee groepen van 20) voor de rondleiding. Bij overschrijding van de aanmelding ontvangt u nader bericht (geld terug, eventueel extra groep voor een rondleiding om 10:00 uur). Wie het eerst komt die het eerst maalt. Leden van EOL hebben voorrang.

Niet-leden kunnen natuurlijk ook lid worden. U krijgt dan drie maal per jaar het prachtige tijdschrift Phoenix en mag gratis naar alle reguliere lezingen.

feb
19
wo
De natuur in kunst en literatuur van het oude Mesopotamië @ Leuven
feb 19 @ 20:00

Theo Krispijn (Leiden)

De Mesopotamiër voelde zich sterk verbonden met de natuur. In de Akkadische en Sumerische literatuur zijn er talrijke verwijzingen naar de natuur en landschapsbeschrijvingen te vinden. Ook in de kunst vinden we vele afbeeldingen van landschap en dieren. De natuur dicht bij huis, zoals de onafzienbare meren en rietbossen werd vaak als idyllisch ervaren, maar de bergen en wouden in het buitenland als gevaarlijk. Aan de hand van passages uit de Sumerische en Akkadische literatuur en voorbeelden uit de kunst zal de spreker laten zien, hoe de Mesopotamiër de natuur en landschap beleefde.

feb
24
ma
Dwalen door het Dodenboek @ Amersfoort
feb 24 @ 20:00

Petra Hogenboom MA
Assistent-conservator Egypte Rijksmuseum van Oudheden Leiden & PhD-student Universiteit Leiden

Eén van de bekendste typen teksten uit het oude Egypte is misschien wel het dodenboek. Deze papyri bevatten talloze spreuken die ervoor moesten zorgen dat de overledene zonder al te veel problemen het hiernamaals zou kunnen bereiken en zich zo bij Osiris, de god van de onderwereld, kon voegen. De tekst, met de bijbehorende afbeeldingen, tonen de vele uitdagingen en gevaren die men op de tocht naar het leven na de dood kon tegenkomen. Ze vertellen hoe men deze kon doorstaan en hoe men uiteindelijk het eeuwige leven in het hiernamaals kon bereiken.

feb
25
di
De ‘Per-hedj’ en de vroegdynastische Egyptische staat @ Haarlem
feb 25 @ 20:00

Dr. J.M.F. Fritschy MA (Wantje)
Egyptoloog (voorheen sociaal-economisch historica en bijzonder hoogleraar Geschiedenis van de overheidsfinanciën)

Pecunia nervus rerum (geld is de zenuw van de staat), dat wist elke staatsman in Europa sinds Cicero. Maar hoe was dat in Egypte? De Egyptische staat kende tot de Ptolemeïsche periode geen monetaire economie, maar wel een Per-hedj. Deze term wordt voor alle perioden van de Egyptische geschiedenis vertaald als ‘schatkist’ en tevens gezien als een aanduiding voor de schatkist van de staat.

De hierogliefencombinatie pr-HD komt al voor in zegelinscripties en op vazen van de Eerste Dynastie. In deze lezing zal de vraag centraal staan wat de c. 4600 inscripties uit die ontstaansperiode van het Egyptische schrift ons kunnen leren over de rol van de Per-hedj tijdens de vroegste periode van de Egyptische staat. Betoogd zal worden dat niet geld, maar machtsvertoon in het vroeg-dynastische Egypte de ‘zenuw van de staat’ was en dat niet ‘geld’, maar ‘steen’ daarin – ook al vóór de bouw van de kolossale stenen piramiden – een belangrijke rol speelde. De vroegdynastische Per-hedj was toen het ‘huis van het steengoed’, niet het ‘huis van het zilver’.

feb
26
wo
“Van “Graf X” naar het graf van Ry: Toetanchamon’s troepencommandant 2019 in Sakkara herontdekt @ Den Bosch
feb 26 @ 20:00

Dr. Nico Staring
Egyptoloog en archeoloog, postdoctoraal onderzoeker, Universiteit Leiden (LIAS)

In 2013 ontdekte de Leidse archeologische missie in Sakkara (Egypte, nabij Caïro) een nieuw, monumentaal graf. Een aantal kwalitatief hoogwaardige reliëfblokken bekleedden de muren van d bovengrondse structuur. Daaruit bleek helaas niet de identiteit van de grafeigenaar. Om die reden werd het monument ook wel “graf X” genoemd.

Recentelijk slaagde de spreker erin om de identiteit van de grafeigenaar te achterhalen. En wat blijkt: enkele reliëfblokken die zich nu in museumcollecties verspreid over de wereld bevinden, passen precies aan de in 2013 ontdekte stukken te passen. Een monumentale puzzel met meesterwerken uit de tijd van Toetanchamon!

In deze lezing volgt u het proces van de opgraving via een speurtocht langs de wereldwijde museumcollecties tot een virtuele reconstructie van het grafmonument. U maakt kennis met de Oudegyptische grafeigenaar en komt te weten hoe het graf in de vroege 19e eeuw werd ontdekt en de afzonderlijke elementen de wereld over zouden gaan.

Tell Dāmiyah – een klein, maar belangrijk IJzertijd heiligdom in de Jordaanvallei @ Rotterdam
feb 26 @ 20:00 – 22:00

Dr. Lucas Petit
Conservator Collectie Nabije Oosten, Rijksmuseum van Oudheden

damiyah

In 2004 en 2005 heeft een team Nederlandse en Jordaanse archeologen onder leiding van de spreker opgravingen uitgevoerd op Tell Dāmiyah. Deze ruïneheuvel, die sommigen met de Bijbelse plaats Adama identificeren, is prachtig gelegen op de oostelijke Jordaanoever en was voor het eerst onderwerp van studie.

De resultaten van het onderzoek waren opmerkelijk. Met een oppervlak van ‘slechts’ 40×40 meter, bleek deze nederzetting een belangrijke regionale en wel mogelijk internationale rol te hebben gespeeld. Een Egyptische farao was trots dat hij Adama had verslagen en ook de Assyriërs kwamen geregeld langs. Maar waarom? In het najaar van 2012 werden opgravingen op Tell Dāmiyah hervat om deze vraag te beantwoorden, eerst door het Rijksmuseum van Oudheden alleen en later samen met de Jordaanse Yarmouk universiteit van Irbid. Spectaculaire vondsten tonen aan dat Tell Damiyah in de late IJzertijd (750-650 v.Chr.) geen stad of handelscentrum was, maar een belangrijk regionaal en interregionaal heiligdom.

feb
28
vr
De geschiedenis van onze kalender @ Dordrecht
feb 28 @ 20:00

Dr. R.H. van Gent
Senior researcher in de geschiedenis van de wis- en sterrenkunde, Mathematisch Instituut, Universiteit Utrecht

Iedereen weet wat een kalender is. We gebruiken een kalender voor het indelen van onze jaren, maanden, weken, vrije dagen en onze vakanties. Toch is er veel onkunde over de herkomst en geschiedenis van onze (de ‘westerse’) kalender.

Maar weinigen weten dat onze kalender een lange geschiedenis heeft en dat zij kenmerken heeft die al eeuwen, soms zelfs al duizenden jaren, geleden werden ingevoerd. Sommige aspecten van onze kalender, zoals de bepaling van de paasdatum en de hiervan afhankelijke christelijke feestdagen, hebben een nog ingewikkeldere geschiedenis die hun oorsprong hebben in de joodse en Babylonische kalenders. In de lezing zullen, naast de geschiedenis, ook de sterrenkundige en wiskundige aspecten van de kalender genoemd worden en zal uitgelegd worden hoe een ‘eeuwigdurende kalender’ werkt.

mrt
9
ma
Over eros vroeger en nu @ Eindhoven
mrt 9 @ 20:00

Dr. Rogier van der Wal
Classicus, filosoof, oudheidkundige en bestuurskundige

In deze lezing wil de spreker wat Plato in het Symposium over liefde en seksualiteit zegt spiegelen met het gedachtengoed van Michel Foucaults monumentale Geschiedenis van de seksualiteit, oorspronkelijk verschenen in 1976 en 1984, waarvan eind 2018 een nieuwe vertaling is verschenen (van deel 1-3; de vertaling van deel 4 verschijnt in de loop van 2019). Wat vinden we bij Foucault terug van de thematiek uit het Symposium, en in hoeverre is rechtstreekse verwantschap aan de orde? En wat geeft Foucault ons verder mee om over na te denken?

mrt
12
do
Een blik in de trappenpiramide: de ondergrondse gangenstelsels van Djoser @ Enschede
mrt 12 @ 19:30

Vincent Oeters MA
Egyptoloog, Universiteit Leuven/Gent

De beroemde trappenpiramide van Djoser domineert het landschap van Sakkara. Deze piramide werd opgericht voor Netjerykhet, koning van de derde dynastie (c. 2630-2611 v. Chr.). Zijn piramide, ontworpen door de vizier Imhotep, is in feite onderdeel van een veel groter complex. In de literatuur over Djoser en zijn grafmonument wordt veel gesproken over de bovengrondse onderdelen van dit complex. Uitgebreid is er aandacht voor de omheiningsmuur, het Heb-sed-hof en de Serdab aan bod. Echter, over de ondergrondse onderdelen van het complex wordt meestal niet of nauwelijks gesproken.

De spreker heeft tijdens zijn werk als archeoloog in Sakkara maar liefst vier keer de mogelijkheid gehad om een gedeelte van de ondergrondse gangenstelsels te bezoeken. In deze lezing neemt hij u mee in een ondergrondse wandeling door de fascinerende gangen van Djoser.

mrt
18
wo
Christenen in het Midden-Oosten: hebben ze een toekomst? @ Leuven
mrt 18 @ 20:00

Herman Teule (Nijmegen/Leuven)

De politieke ontwikkelingen van de laatste 20 jaar (of langer) hebben er toe geleid dat meer Midden-Oosterse christenen buiten hun oorsprongsregio wonen dan in hun oorspronkelijke thuisland. Hoe zien de achterblijvers – kerkleiders of lekenpolitici – hun toekomst?

Deze lezing biedt een schets van de complexiteit van het Midden-Oosters christendom (een last of een rijkdom?), gaat in op de relatie met de islam (“for the better and the worse”), behandelt de delicate band met het Europese en recentelijk ook Amerikaanse christendom en bespreekt de weerbarstige notie van “Arabisch Christendom”. Tot slot analyseren we enkele recente ontwikkelingen, met name in Syrië, Irak en Libanon, met een focus op de kwestie van identiteit.

mrt
24
di
Jij en ik en iedereen om ons heen: identiteit in Elephantine @ Leiden
mrt 24 @ 15:00 – 17:00

Ruwan van der Iest MA
PhD-student Faculteit Godgeleerdheid en Godsdienstwetenschap
Rijksuniversiteit Groningen

De wetenschap heeft al vele artikelen geschreven over de identiteit van de Judeeërs van Elephantine, maar een eenduidig antwoord ontbreek nog steeds. Naast de term Judeeër wordt ook de term Arameeër vaak gebruikt om te refereren aan een van de individuen. Sommige mensen dragen een dubbele identiteit en de keuze voor een van beide termen lijkt compleet willekeurig. Waarom zou iemand er op het ene moment voor kiezen om Judeeër te zijn, terwijl hij er op een ander moment voor kiest om Arameeër te zijn? Of was de keuze misschien niet zo vrij als de wetenschap voorheen dacht? Het doel van deze presentatie is om ons denken over ‘identiteit in de oudheid’ nog eens goed aan de kaak te stellen, aan de hand van een casestudy over de Judeeërs uit Elephantine.

De rol van de vrouw in het oude Egypte @ Haarlem
mrt 24 @ 20:00

Nicky van de Beek MA
Egyptologe

Traditioneel ligt de focus in de Egyptologie op koningen, priesters en hoge ambtenaren. Toch komt er ook steeds meer aandacht voor de sociale en economische rol van de vrouw. Zo zien we op grafwanden dat vrouwen actief waren in de brood- en bierproductie, en dat ze koopwaar verhandelden op de markt.

Uit het arbeidersdorp Deir el-Medina hebben we veel informatie over de families die daar woonden en werkten. Zo ook over de vrouwen en de beroepen die ze uitoefenden, de rechtszaken die ze hielden en de testamenten die ze opstelden. In deze lezing wordt aandacht besteed aan de rol van vrouwen in verschillende tijden en lagen van de Oudegyptische bevolking.

mrt
25
wo
Burgerrecht in Athene en Judea in de vijfde en vierde eeuw vC. Invloed van de Perzische politiek? @ Den Bosch
mrt 25 @ 20:00

Prof. Dr. Bert van der Spek
Emeritus hoogleraar oude geschiedenis aan
de Vrije Universiteit te Amsterdam

In 451 v. Chr. werd in Athene op voorstel van Pericles de wet aangenomen dat alleen die kinderen het volledig burgerrecht kregen die geboren waren uit ouders die beiden Atheners waren (Aristoteles, Athenaiōn Politeia, 26.3; zie ook: Demosthenes, Tegen Neaira 59.16 en 52). In ongeveer dezelfde tijd werden in Jeruzalem wetten ingevoerd die huwelijken verboden tussen Judeeërs en niet-Judeeërs. Dat gebeurde toen Nehemia door de Perzische koning Artaxerxes I (reg. 465 – 424) was aangesteld als gouverneur over Juda (445/4 – 433/2 v. Chr. + een nog latere periode) [zie Nehemia 13] en schrijver en priester Ezra door de Perzen naar Jeruzalem was gezonden, in het zevende jaar van een Artaxerxes, mogelijk Artaxerxes I (= 458), maar waarschijnlijker Artaxerxes II (= 398) [Ezra 10]. Is dit toevallig? Heeft het iets met Perzische politiek te maken? Hadden Juda en Athene vergelijkbare redenen de burgerrechtcriteria aan te scherpen? Redenen genoeg om wat te speculeren.

Deze lezing wordt georganiseerd in samenwerking met NKV

apr
14
di
De Egyptische god Seth: verwarrende god of ‘god van verwarring’? @ Eindhoven
apr 14 @ 20:00

Dr. J.M.F. (Wantje) Fritschy MA
Egyptoloog (voorheen sociaal-economisch historica en bijzonder hoogleraar Geschiedenis van de overheidsfinanciën)

De meest verwarrende god in het oud-Egyptische pantheon is Seth:

  • moordenaar van Osiris, maar ook: beschermer van Re tegen de nacht-slang Apophis;
  • vijand en tegenstander van Osiris’ postume zoon Horus, maar ook: diens vriend en partner
  • gehate ‘vreemdeling’, maar ook: ‘huisgod van de Ramessiden’ naar wie Ramses I en II hun zoons noemden.

Herman te Velde schreef over deze god al lang geleden een proefschrift, waarvan zelfs een tweede druk verscheen (Seth, God of Confusion. A Study of his Role in Egyptian Mythology and Religion, Leiden 1977; oorspr. 1967). Dat biedt een grondig inzicht in
uiteenlopende aspecten van Seth, de verwarrende god. Tevens zal aandacht worden besteed aan reacties op Te Velde’s boek – van onder meer Erik Hornung, de beroemde auteur van Der Eine und die Vielen. Altägyptische Götterwelt (rev. ed. 2005; orig. 1971) – en op recentere publicaties over de god Seth.