Lezingen

Lauren van Kruijssen, MA
Afgestudeerd Egyptoloog

In het Oude Egypte wordt regelmatig inspiratie gehaald uit het verleden. Wanneer bewust teruggegrepen wordt op elementen die inmiddels in onbruik geraakt zijn, wordt dit archaïsme genoemd. Hoewel dit gedurende de gehele faraonische geschiedenis voorkomt, wordt archaïsme bijzonder populair vanaf de Derde Tussenperiode en bereikt het een hoogtepunt in de Late Tijd (664 – 332 v.Chr.). Archaïsme is terug te vinden in verschillende aspecten van de samenleving, zoals de literatuur, titulatuur en architectuur van deze periode. Vooral de monumentale tombes uit de 25e en 26e dynastie in de Thebaanse necropolis bieden veel inzicht in het gebruik van archaïserende decoratie. In deze lezing zullen verschillende aspecten van het archaïsme van de Late Tijd aan bod komen, van standbeelden tot aan de decoratie van de monumentale Thebaanse tombes. Ook zal er stil gestaan worden bij een onderbelicht onderwerp in het onderzoek naar het archaïsme van de Late Tijd: de tempels uit deze periode. Hoewel het overgebleven materiaal van de Late Tijdse tempels zeer beperkt is, kunnen we er toch veel van leren, waardoor we beter begrijpen welke rol het verleden had in de decoratie van tempels.

Dr. Melanie Gross
Docent Assyriologie, Vrije Universiteit Amsterdam

In deze lezing zullen wij ingaan op de strategieën van het Nieuw-Assyrische Rijk in de omgang met de huizen van heersende families die tijdens de territoriale expansie en veroveringen waren verslagen. De liquidatie of op zijn minst verzwakking van buitenlandse dynastieën stond hierbij centraal. Deze werd vooral bereikt door de moord op sleutelfiguren of hun deportatie, die wellicht gepaard ging met het vasthouden van politieke gijzelaars aan het Assyrische hof. Op basis van een uitgebreide verzameling van rapporten in koninklijke inscripties zullen wij het lot bespreken van verslagen koningen en hun huishoudens, en van andere heersers, zoals die van de Arabische stammen. Hierbij zal ook ingegaan worden op het propagandistische karakter van de inscripties en hun formuletaal en of wij ook iets kunnen toevoegen vanuit het perspectief van deze tegenstanders van Assyrië zelf.

Dr. Miriam Müller
Directeur Nederlands Instituut voor het Nabije Oosten (NINO); universitair docent Egyptologie Universiteit Leiden

Door de eeuwen heen heeft de oostelijke Nijldelta een sterke invloed ondergaan vanuit het Nabije Oosten en de Levant. De regio staat niet alleen in de focus van Nederlandse archeologische activiteiten uit het verleden, maar is ook onderdeel van toekomstige opgravingsplannen. In deze lezing wordt het publiek geïntroduceerd in dit unieke landschap en het dagelijks leven in deze omgeving, specifiek op de locatie van Tell el-Dab’a, het oude Avaris, de hoofdstad van de Hyksos-heersers tijdens het tweede millennium v.Chr. Verder worden de ontwikkelingen van het vierde naar het tweede millennium v.Chr., de periode van staatsvorming en eenwording van de Delta en de Nijlvallei tot de vorming van het machtscentrum met de vestiging van meerdere hoofdsteden als focus van toekomstige activiteiten gepresenteerd.

Dr. Ayhan Aksu
Postdoc Faculteit Religie, Cultuur en Maatschappij, Rijksuniversiteit Groningen (Amsterdam)

Arabisch volk dat vooral bekend is geworden vanwege Petra, de beroemde in rotsen uitgehouwen stad in het huidige Jordanië. In de oudheid leefden Nabateeërs en Joden naast elkaar in de Levant, maar over de contacten tussen deze groepen was lange tijd slechts weinig bekend. De ontdekking van de Dode Zee-rollen kan ons hierbij helpen. In de twintigste eeuw zijn in de grotten van Nahal Hever verschillende papyri gevonden die behoren tot het archief van Babatha, een Joodse vrouw die in de vroege tweede eeuw na Christus rond de Dode Zee leefde. Dit archief bevat verschillende fascinerende documenten die laten zien hoe Joodse en Nabatese individuen en gemeenschappen nauwe banden konden onderhouden.