Lezingen

Dr. Willemijn Waal
Universitair hoofddocent in de studie van materieel en immaterieel erfgoed en projectleider ‘From Aleph to Alpha’, Universiteit Leiden.

De vroege dood van Toetanchamon houdt de gemoederen van Egyptologen al bezig sinds de vondst van zijn graf ruim 100 jaar geleden. Ook in zijn eigen tijd deed zijn onverwachte overlijden heel wat stof opwaaien, niet alleen binnen Egypte, maar ook ver daarbuiten. In de hoofdstad van het Hittitische rijk Hattuša in Anatolië zijn spijkerschriftteksten gevonden die een spannende in- kijk geven in deze woelige periode aan het Egyptisch hof, met als dramatisch hoogtepunt een mislukte huwelijkspoging met fatale gevolgen.

Let op, de datum van deze lezing staat nog niet vast, maar zal ergens in het najaar van 2026 plaatsvinden.

Drs. Eric Olijdam
Onderzoeker archeologie van Zuid & Zuid-West Azië

De Oxus-beschaving, ook wel Bactrian-Margiana Archaeological Complex (BMAC) genaamd, was één van de belangrijkste partners in het uitgebreide maritieme handelsnetwerk dat Mesopotamië voorzag van de felbegeerde grondstoffen. Dit is erg opmerkelijk omdat de beschaving gelegen is in Centraal Azië. De invloed van de Oxus beschaving, die nu de vijfde grote beschaving wordt genoemd (en daarmee op een gelijke voet wordt geplaatst met Mesopotamië en de Indusbeschaving), was echter enorm. In deze lezing zal ik een samenvatting geven over de huidige stand van zaken: spectaculaire vondsten afkomstig van grootschalige wetenschappelijke en illegale opgravingen. Daarbij zal ik ook ingaan op de internationale dimensies van deze beschaving die gekenmerkt wordt door een ongekend grote invloedssfeer.

Let op, de datum van deze lezing staat nog niet vast, maar zal ergens in het voorjaar van 2027 liggen.

Nynke Smits
Auteur

In het Romeins-Syrische Emesa (het huidige Homs) wordt in 170 A.D. een meisje geboren: Julia Domna, dochter van de opperpriester van El-Gabal, de als leen zwarte steen vereerde zonnegod, en telg uit een koninklijk geslacht. Haar oudere zus Julia Maesa voedt haar op, Syrië romaniseert in hoog tempo. De Romeinse generaal Septimius Severus laat zijn oog vallen op de Syrische prinses Domna en de rest is geschiedenis. Maar nu dus de geschiedenis door vrouwenogen. Hoe zag het leven eruit van deze Syrische vrouw, die later keizerin wordt van het Romeinse rijk en moeder van de keizers Caracalla en Geta? Weinig leed waarvoor een echtgenote en een moeder kan vrezen, blijft haar bespaard. Een troost is de niet aflatende steun van Domna’s zuster Maesa. Een roman door de ogen van een Romeinse keizerin: wat voegt het toe aan wat we al weten over de keizertijd? Hoe ‘betrouwbaar’ is zo’n verhaal? En: kan het nog steeds niet klaar zijn met die mode om de vrouwen centraal te stellen?! In deze lezing ga ik in op de inhoud van de roman: het leven van deze reizende Syrische prinsessen, de tijd die het decor vormt waartegen zij hun rol speelden. Wat is feit en wat is fictie? Ook zal ik de zojuist geslaakte kreet aan de orde stellen: al die verhalen ‘door vrouwenogen’, is dat (nog) nodig? Nuttig? Verrijken? Onderhoudend? ‘Onderhouden’ is in elk geval iets wat ik nastreeft met dit – geïllustreerde – verhaal over de beide Julia’s.

Let op, de datum van deze lezing staat nog niet vast, maar zal ergens aan het einde van het lezingenseizoen vallen.