De Statenvertaling van de Bijbel en het Nabije Oosten


Wanneer:
21 april 2018 @ 10:30 – 16:30
2018-04-21T10:30:00+02:00
2018-04-21T16:30:00+02:00
Waar:
Dordrecht
Lutherse kerk (Triniteitskapel)
Vriesestraat 22

Jaarvergadering & Studiemiddag

10.30 – 11.00 uur Ontvangst met koffie en thee
11.00 – 12.15 uur Algemene Ledenvergadering
12.15 – 13.00 uur Lunch
13.00 – 13.15 uur Prof. dr. F.A. (Fred) van Lieburg
Hoogleraar religiegeschiedenis, Vrije Universiteit AmsterdamDe Synode van Dordrecht (1618-1619)

De Dordtse synode was een initiatief van de gereformeerde kerk in Nederland om een einde te maken aan een interne theologische twist over het genadekarakter van het heil. Omdat de kerk enerzijds een publieke functie vervulde, maar anderzijds een geringe aanhang had, was het bedoelde conflict vermengd geraakt met de discussie over de toekomst van kerk en staat. De synode bestond uit tal van academisch gevormde politici, professoren en predikanten uit binnen- en buitenland. Een enkele keer kwam de klassieke vorming van deze theologen duidelijk tot uitdrukking in de synodale gang van zaken.

13.20 – 14.00 uur Dr. Theodor Dunkelgrün
College Research Associate, St. John’s College, University of CambridgeJohannes Drusius de Oudere (1550-1616): wetenschappelijk voorbereider van de Statenvertaling

Drusius (Johannes van den Driesche) overleed weliswaar voordat de synode officieel opdracht tot de vertaling had gegeven, maar in de jaren die daaraan vooraf gingen, hadden de Staten Generaal Drusius een stipendium verleend om commentaren op de gehele Bijbel te schrijven, met het oog op de komende nieuwe vertaling.  Bovendien waren de drie vertalers van het Oude Testament voor de Statenvertaling (Baudartius, Bogerman en Bucerus) oud-studenten van Drusius. De Vlaamse balling, die in Cambridge, Oxford en Leiden gedoceerd had alvorens hoogleraar Hebreeuws te Franeker te worden, was een spilfiguur in de totstandkoming van de Statenvertaling. Zijn commentaren geven diep inzicht in zijn ongeëvenaarde kennis van de joodse oudheid, het allervroegste christendom, en rabbijnse tradities, en daarmee op de geleerde gereedschapskist van de vertalers.

14.00 – 15.00 uur Pauze

In deze lange pauze kunt u een wandeling maken naar de Grote Kerk (Onze Lieve Vrouwekerk), Lange Geldersekade 2, waar de synode geopend en gesloten is en waar nu een tentoonstelling over de synode is. De wandeling van de Lutherse kerk naar de Grote Kerk is ongeveer 10 minuten. Professor van Lieburg geeft hier een toelichting en u kunt hem vragen stellen. Desgewenst kunt u ook gaan naar De Hof van Nederland, Hof 6, alwaar ook een tentoonstelling aan de synode gewijd is.

15.00 – 15.40 uur Drs. C.J. (Kees-Jan) van Linden
Promovendus Vrije Universiteit over ‘De Statenbijbel als vertaalproject in de 17e eeuw’De vertaalprincipes van de vertalers

Het is opvallend dat tot nu toe weinig onderzoek is gedaan naar de vertaalprincipes en –praktijk van de Statenbijbel (1637). Veel onderzoek is historisch of theologisch van aard. De lezing zal gaan over de vertaalkundige aspecten van het Oude Testament van de Statenbijbel. Hoe concordant en letterlijk is de vertaling? Hebben de vertalers zich gehouden aan het mandaat van de Synode? Spreker zal ook vanuit de manuscripten laten zien welke rol de Hebraica veritas speelde en de kennis die het vertaalteam van het Hebreeuws had.

15.45 – 16.30 uur Dr. Gerrit van der Kooij
UHD archeologie van de Levant (gepens.), Universiteit LeidenBijbelillustraties: op zoek naar de realiteit van het Bijbelse verleden

Hoewel op de synode in 1618 aangegeven werd dat afbeeldingen in de komende Statenbijbel kunnen misstaan, werden spoedig allerlei illustraties opgenomen, bestaande tradities volgend. De illustraties zijn in hoofdzaak van drieërlei aard:

  • landkaarten, met daarnaast of erop afbeeldingen van beschreven gebeurtenissen;
  • prenten die Bijbelse gebeurtenissen afbeelden;
  • afbeeldingen van gebouwen en objecten die in detail in de Bijbel beschreven zijn.

De afbeeldingen hebben een educatief doel, maar brengen ook de Bijbelse gebeurtenissen in een geografische en culturele context. Dit laatste aspect krijgt in deze lezing extra aandacht omdat de illustratoren en uitgevers langzaamaan proberen een realistisch beeld van het verleden in het Nabije Oosten te geven.

Kosten

De kosten voor de hele dag (alleen voor leden, met eventueel één introducé(e)) bedragen € 30,00 per persoon (inclusief koffie, thee en lunch).

De kosten voor alleen de middagsessie bedragen:

€ 15,00 p.p. voor leden
€ 25,00 voor niet-leden
€ 10,00 voor scholieren en studenten t/m 24 jaar

Opgave

Leden kunnen zich voor deelname opgeven door overmaking van het betreffende bedrag op rekening NL82 INGB 0000 229501 t.n.v. Ex Oriente Lux te Leiden, onder vermelding van ‘Studiedag 2018 Dordrecht’. Uw storting dient uiterlijk op 9 april a.s. in ons bezit te zijn. Alleen uw storting geldt als aanmelding! Opgave via website of e-mail is voor leden niet nodig. 

Niet-leden dienen zich daarnaast per e-mail (eol@hum.leidenuniv.nl) op te geven met vermelding van hun volledige naam en adres met, indien van toepassing, vermelding van status: scholier/student + naam van (hoge)school of universiteit. Ook voor niet-leden geldt de storting van het benodigde bedrag als aanmelding! Bij overintekening gaan leden (en hun evt. introducé(e)) voor.

De Lutherse kerk (Triniteitskapel) is goed per trein bereikbaar (12 minuten lopen vanaf station Dordrecht). Er is parkeergelegenheid in de nabijgelegen parkeergarage APCOA Visstraat, ingangen Korte Breeplaats of Visstraat 18. Kosten: €1 per 27 minuten.

Wie zich heeft aangemeld vóór 10 april krijgt ongeveer een week voor de studiedag een dagprogramma toegestuurd. Dat papier geldt als toegangsbewijs voor de ochtendzitting; neemt u het dus mee!

Leden en niet-leden die alleen de middagzitting bijwonen kunnen zich ook vanaf 10 april via de website nog aanmelden. Zij krijgen dan geen papieren programma meer. Hun namen worden op een lijst genoteerd. Desgewenst kan men bij aankomst met gepast geld betalen.

Over EOL

Ex Oriente Lux presenteert wetenschappelijke informatie over het Oude Nabije Oosten en Egypte aan een breed publiek.

Word lid van EOL om deel te nemen aan onze diverse lezingen, workshops en evenementen. Ontvang bovendien het kleurrijke magazine Phoenix met nieuws en achtergronden over recente opgravingen en onderzoek.

EOL op Facebook

Agenda

okt
10
ma
20:00 Assyrische koninginnen, harems e... @ Leiden
Assyrische koninginnen, harems e... @ Leiden
okt 10 @ 20:00
Assyrische koninginnen, harems en eunuchen: wat weten we? @ Leiden
David Kertai Conservator Collectie Nabije Oosten, Rijksmuseum van Oudheden, Leiden In de geschiedschrijving over Assyrië voeren de koningen en de oorlogen die ze voerden meestal de boventoon. Als andere leden van het Assyrische hof al[...]
okt
11
di
20:00 Goden van klei? Hoe kunnen we Ne... @ Bloemendaal
Goden van klei? Hoe kunnen we Ne... @ Bloemendaal
okt 11 @ 20:00
Goden van klei? Hoe kunnen we Neolithische figurines interpreteren? @ Bloemendaal
Monique Arntz PhD-kandidaat Cambridge University Al in het vroegste stadium van het Nieuwe Steentijd (Neolithicum) in het Oude Nabije Oosten, zo’n 12.000 jaar geleden, vinden we in opgravingen kleine beeldjes van mensen en dieren gemaakt[...]
okt
19
wo
20:00 Het Dodenboek van Qenna @ Rotterdam
Het Dodenboek van Qenna @ Rotterdam
okt 19 @ 20:00
Het Dodenboek van Qenna @ Rotterdam
Dr. Daniel Soliman Conservator Egyptische collectie, Rijksmuseum van Oudheden te Leiden De Egyptische dodenboeken bevatten rituelen, teksten, bezweringen, spreuken en gebeden die bedoeld waren de dode te helpen bij zijn tocht door het hiernamaals. Een[...]
okt
26
wo
19:30 Van Plato tot Ficino: Het schoon... @ Enschede
Van Plato tot Ficino: Het schoon... @ Enschede
okt 26 @ 19:30
Van Plato tot Ficino: Het schoonheidsideaal en de rol van de kunstenaar in de oudheid, middeleeuwen en vroegmoderne tijd @ Enschede
Nathalie Mantel MA Classicus, kunsthistorica en docent Voor Plato is kunst een slechte kopie van de natuur. Aristoteles heeft meer oog voor de emoties die kunst bij de beschouwer kan opwekken. In de middeleeuwen en[...]
okt
27
do
19:30 Byblos: ’s werelds oudste havenstad @ Online
Byblos: ’s werelds oudste havenstad @ Online
okt 27 @ 19:30
Byblos: ’s werelds oudste havenstad @ Online
Voor deze lezing kunt u zich aanmelden via eolnkvmosa@web.de Dr. Ir. David Kertai Cconservator Nabije Oosten, RMO Leiden Het kleine Libanese havenstadje Byblos behoort niet tot de bekendste antieke steden, maar heeft desondanks een ongekende[...]
okt
28
vr
20:00 Byblos: ’s werelds oudste havenstad @ Dordrecht
Byblos: ’s werelds oudste havenstad @ Dordrecht
okt 28 @ 20:00
Byblos: ’s werelds oudste havenstad @ Dordrecht
Dr. Ir. David Kertai Cconservator Nabije Oosten, RMO Leiden Het kleine Libanese havenstadje Byblos behoort niet tot de bekendste antieke steden, maar heeft desondanks een ongekende invloed gehad op de geschiedenis van de Mediterrane wereld.[...]
nov
15
di
20:00 Assyrische koninginnen, harems e... @ Bloemendaal
Assyrische koninginnen, harems e... @ Bloemendaal
nov 15 @ 20:00
Assyrische koninginnen, harems en eunuchen: wat weten we? @ Bloemendaal
David Kertai Conservator Collectie Nabije Oosten, Rijksmuseum van Oudheden, Leiden In de geschiedschrijving over Assyrië voeren de koningen en de oorlogen die ze voerden meestal de boventoon. Als andere leden van het Assyrische hof al[...]
nov
21
ma
20:00 Hauron: een Kanaänitische god en... @ Leiden
Hauron: een Kanaänitische god en... @ Leiden
nov 21 @ 20:00
Hauron: een Kanaänitische god en zijn verering in Egypte @ Leiden
Jaap van Dijk Voormalig Universitair Docent Egyptologie Rijksuniversiteit Groningen In Egypte werden met name in het Nieuwe Rijk verscheidene goden en godinnen vereerd die waren ‘geïmporteerd’ uit het Nabije Oosten, vooral uit het aan Egypte[...]
nov
22
di
15:00 NINO-EOL-najaarslezing: Toetanch... @ Leiden
NINO-EOL-najaarslezing: Toetanch... @ Leiden
nov 22 @ 15:00 – 17:00
NINO-EOL-najaarslezing: Toetanchamon in spijkerschrift @ Leiden
Willemijn Waal Directeur van het NINO, Universitair Docent Hettitologie aan de Universiteit Leiden De vroege dood van Toetanchamon houdt de gemoederen van Egyptologen al bezig sinds de vondst van zijn graf 100 jaar geleden. Ook[...]
19:30 De Isis-cultus in de Hellenistis... @ Enschede
De Isis-cultus in de Hellenistis... @ Enschede
nov 22 @ 19:30
De Isis-cultus in de Hellenistische-Romeinse tijd @ Enschede
Dr. Rolf Strootman Docent Oude Geschiedenis, Universiteit Utrecht, Departement Geschiedenis en Kunstgeschiedenis, Utrecht We kennen Isis als godin van de landbouw, de wassende Nijl en de vruchtbaarheid. In de Hellenistische periode sloeg Isis aan het[...]

Nieuwsbrief

Schrijf u in de voor nieuwsbrief (ook voor niet-leden!):

Informatie over de nieuwsbrief