De Statenvertaling van de Bijbel en het Nabije Oosten


Wanneer:
21 april 2018 @ 10:30 – 16:30
2018-04-21T10:30:00+02:00
2018-04-21T16:30:00+02:00
Waar:
Dordrecht
Lutherse kerk (Triniteitskapel)
Vriesestraat 22

Jaarvergadering & Studiemiddag

10.30 – 11.00 uur Ontvangst met koffie en thee
11.00 – 12.15 uur Algemene Ledenvergadering
12.15 – 13.00 uur Lunch
13.00 – 13.15 uur Prof. dr. F.A. (Fred) van Lieburg
Hoogleraar religiegeschiedenis, Vrije Universiteit AmsterdamDe Synode van Dordrecht (1618-1619)

De Dordtse synode was een initiatief van de gereformeerde kerk in Nederland om een einde te maken aan een interne theologische twist over het genadekarakter van het heil. Omdat de kerk enerzijds een publieke functie vervulde, maar anderzijds een geringe aanhang had, was het bedoelde conflict vermengd geraakt met de discussie over de toekomst van kerk en staat. De synode bestond uit tal van academisch gevormde politici, professoren en predikanten uit binnen- en buitenland. Een enkele keer kwam de klassieke vorming van deze theologen duidelijk tot uitdrukking in de synodale gang van zaken.

13.20 – 14.00 uur Dr. Theodor Dunkelgrün
College Research Associate, St. John’s College, University of CambridgeJohannes Drusius de Oudere (1550-1616): wetenschappelijk voorbereider van de Statenvertaling

Drusius (Johannes van den Driesche) overleed weliswaar voordat de synode officieel opdracht tot de vertaling had gegeven, maar in de jaren die daaraan vooraf gingen, hadden de Staten Generaal Drusius een stipendium verleend om commentaren op de gehele Bijbel te schrijven, met het oog op de komende nieuwe vertaling.  Bovendien waren de drie vertalers van het Oude Testament voor de Statenvertaling (Baudartius, Bogerman en Bucerus) oud-studenten van Drusius. De Vlaamse balling, die in Cambridge, Oxford en Leiden gedoceerd had alvorens hoogleraar Hebreeuws te Franeker te worden, was een spilfiguur in de totstandkoming van de Statenvertaling. Zijn commentaren geven diep inzicht in zijn ongeëvenaarde kennis van de joodse oudheid, het allervroegste christendom, en rabbijnse tradities, en daarmee op de geleerde gereedschapskist van de vertalers.

14.00 – 15.00 uur Pauze

In deze lange pauze kunt u een wandeling maken naar de Grote Kerk (Onze Lieve Vrouwekerk), Lange Geldersekade 2, waar de synode geopend en gesloten is en waar nu een tentoonstelling over de synode is. De wandeling van de Lutherse kerk naar de Grote Kerk is ongeveer 10 minuten. Professor van Lieburg geeft hier een toelichting en u kunt hem vragen stellen. Desgewenst kunt u ook gaan naar De Hof van Nederland, Hof 6, alwaar ook een tentoonstelling aan de synode gewijd is.

15.00 – 15.40 uur Drs. C.J. (Kees-Jan) van Linden
Promovendus Vrije Universiteit over ‘De Statenbijbel als vertaalproject in de 17e eeuw’De vertaalprincipes van de vertalers

Het is opvallend dat tot nu toe weinig onderzoek is gedaan naar de vertaalprincipes en –praktijk van de Statenbijbel (1637). Veel onderzoek is historisch of theologisch van aard. De lezing zal gaan over de vertaalkundige aspecten van het Oude Testament van de Statenbijbel. Hoe concordant en letterlijk is de vertaling? Hebben de vertalers zich gehouden aan het mandaat van de Synode? Spreker zal ook vanuit de manuscripten laten zien welke rol de Hebraica veritas speelde en de kennis die het vertaalteam van het Hebreeuws had.

15.45 – 16.30 uur Dr. Gerrit van der Kooij
UHD archeologie van de Levant (gepens.), Universiteit LeidenBijbelillustraties: op zoek naar de realiteit van het Bijbelse verleden

Hoewel op de synode in 1618 aangegeven werd dat afbeeldingen in de komende Statenbijbel kunnen misstaan, werden spoedig allerlei illustraties opgenomen, bestaande tradities volgend. De illustraties zijn in hoofdzaak van drieërlei aard:

  • landkaarten, met daarnaast of erop afbeeldingen van beschreven gebeurtenissen;
  • prenten die Bijbelse gebeurtenissen afbeelden;
  • afbeeldingen van gebouwen en objecten die in detail in de Bijbel beschreven zijn.

De afbeeldingen hebben een educatief doel, maar brengen ook de Bijbelse gebeurtenissen in een geografische en culturele context. Dit laatste aspect krijgt in deze lezing extra aandacht omdat de illustratoren en uitgevers langzaamaan proberen een realistisch beeld van het verleden in het Nabije Oosten te geven.

Kosten

De kosten voor de hele dag (alleen voor leden, met eventueel één introducé(e)) bedragen € 30,00 per persoon (inclusief koffie, thee en lunch).

De kosten voor alleen de middagsessie bedragen:

€ 15,00 p.p. voor leden
€ 25,00 voor niet-leden
€ 10,00 voor scholieren en studenten t/m 24 jaar

Opgave

Leden kunnen zich voor deelname opgeven door overmaking van het betreffende bedrag op rekening NL82 INGB 0000 229501 t.n.v. Ex Oriente Lux te Leiden, onder vermelding van ‘Studiedag 2018 Dordrecht’. Uw storting dient uiterlijk op 9 april a.s. in ons bezit te zijn. Alleen uw storting geldt als aanmelding! Opgave via website of e-mail is voor leden niet nodig. 

Niet-leden dienen zich daarnaast per e-mail (eol@hum.leidenuniv.nl) op te geven met vermelding van hun volledige naam en adres met, indien van toepassing, vermelding van status: scholier/student + naam van (hoge)school of universiteit. Ook voor niet-leden geldt de storting van het benodigde bedrag als aanmelding! Bij overintekening gaan leden (en hun evt. introducé(e)) voor.

De Lutherse kerk (Triniteitskapel) is goed per trein bereikbaar (12 minuten lopen vanaf station Dordrecht). Er is parkeergelegenheid in de nabijgelegen parkeergarage APCOA Visstraat, ingangen Korte Breeplaats of Visstraat 18. Kosten: €1 per 27 minuten.

Wie zich heeft aangemeld vóór 10 april krijgt ongeveer een week voor de studiedag een dagprogramma toegestuurd. Dat papier geldt als toegangsbewijs voor de ochtendzitting; neemt u het dus mee!

Leden en niet-leden die alleen de middagzitting bijwonen kunnen zich ook vanaf 10 april via de website nog aanmelden. Zij krijgen dan geen papieren programma meer. Hun namen worden op een lijst genoteerd. Desgewenst kan men bij aankomst met gepast geld betalen.

Agenda

okt
25
ma
20:00 Van “Graf X” naar het graf van R... @ Amersfoort
Van “Graf X” naar het graf van R... @ Amersfoort
okt 25 @ 20:00
Van “Graf X” naar het graf van Ry: Toetanchamon’s troepencommandant 2019 in Sakkara herontdekt @ Amersfoort
Dr. Nico Staring Egyptoloog en archeoloog, postdoctoraal onderzoeker, Universiteit Leiden In 2013 ontdekte de Leidse archeologische missie in Sakkara (Egypte, nabij Caïro) een nieuw, monumentaal graf. Een aantal kwalitatief hoogwaardige reliëfblokken bekleedden de muren van[...]
okt
26
di
19:30 En steeds maar brandden de vuren... @ Twente
En steeds maar brandden de vuren... @ Twente
okt 26 @ 19:30
En steeds maar brandden de vuren van de lijken dicht opeen. Epi- en pandemieën in de klassieke oudheid @ Twente
Drs. M. Boerman Classicus, historicus en econoom In de voormoderne geschiedenis en klassieke oudheid kwamen pan- en epidemieën in de regel nog veel harder aan dan de hedendaagse COVID-19-pandemie. In deze lezing komen in vogelvlucht[...]
nov
9
di
20:00 Muziek in Romeinse forten aan de... @ Haarlem
Muziek in Romeinse forten aan de... @ Haarlem
nov 9 @ 20:00
Muziek in Romeinse forten aan de Rijn @ Haarlem
Mw. Dr. M. Kuhn Muziek aan de limes. Van Katwijk tot Keulen hadden de Romeinen de grens met forten versterkt tegen invallen van Germanen. Hebben de soldaten die in die forten gelegerd waren muziek gemaakt?[...]
nov
11
do
20:00 De taal van de Homerische helden @ Eindhoven
De taal van de Homerische helden @ Eindhoven
nov 11 @ 20:00
De taal van de Homerische helden @ Eindhoven
Dr. Jeroen Vis Classicus en docent Develstein College te Zwijndrecht De Homerische epen over de Trojaanse oorlog en de zwerftochten van Odysseus zijn overbekend. Minder bekend is de taal die deze Griekse helden spraken. In[...]
nov
18
do
19:30 Assyrische koninginnen, harems e... @ Twente
Assyrische koninginnen, harems e... @ Twente
nov 18 @ 19:30
Assyrische koninginnen, harems en eunuchen: wat weten we? @ Twente
Dr. Ir. D. Kertai Conservator Collectie Nabije Oosten, Rijksmuseum van Oudheden Leiden In de geschiedschrijving spelen oorlogen vaak een hoofdrol en is het heel moeilijk een beeld te vormen van de positie en mogelijkheden van[...]
nov
22
ma
20:00 Het ontstaan van de Zijderoute @ Amersfoort
Het ontstaan van de Zijderoute @ Amersfoort
nov 22 @ 20:00
Het ontstaan van de Zijderoute @ Amersfoort
Dr. Rolf Strootman Docent Oude Geschiedenis, Universiteit Utrecht, Departement Geschiedenis en Kunstgeschiedenis De Zijderoute is de romantische naam voor een wijdvertakt netwerk van handelswegen die eeuwenlang het oosten en westen van Eurazië met elkaar verbonden.[...]
nov
24
wo
20:00 De Godsvrouwen van Amon in de Eg... @ Online
De Godsvrouwen van Amon in de Eg... @ Online
nov 24 @ 20:00
De Godsvrouwen van Amon in de Egyptische Derde Tussenperiode en de vroege Late Periode @ Online
Deze lezing zal online plaatsvinden via Zoom. Indien u de lezing wil bijwonen, gelieve een email te sturen aan bastet7maal7@gmail.com Petra Meijerink-Hogenboom Assistent-conservator Egypte Rijksmuseum van Oudheden Leiden & PhD-student Universiteit Leiden Na het gecentraliseerde[...]
nov
25
do
16:00 NINO-EOL-najaarslezing: De Dode ... @ Leiden & Online
NINO-EOL-najaarslezing: De Dode ... @ Leiden & Online
nov 25 @ 16:00
NINO-EOL-najaarslezing: De Dode Zeerollen en de schrijvers van de Bijbel @ Leiden & Online
Hoe Kunstmatige Intelligentie kan helpen om de schrijvers de handen te schudden De lezing zal eerst ingaan op de ontdekking van de Dode Zeerollen en een aantal basale feiten en achtergrond geven van de teksten[...]
nov
29
ma
20:15 Wetteksten in het Oude Nabije Oo... @ Leiden
Wetteksten in het Oude Nabije Oo... @ Leiden
nov 29 @ 20:15 – 22:00
Wetteksten in het Oude Nabije Oosten: Werkelijkheid of Ideaal? @ Leiden
Ruwan van der Iest (MA, PhD-student Faculteit Godgeleerdheid en Godsdienstwetenschap Rijksuniversiteit Groningen) Iedereen kent de zogenoemde Codex Hammurabi en wetteksten uit de Hebreeuwse Bijbel wel. Het zijn bekende teksten, die een grote invloed hebben gehad[...]
nov
30
di
19:45 Kopten, een van de oudste orthod... @ Apeldoorn
Kopten, een van de oudste orthod... @ Apeldoorn
nov 30 @ 19:45
Kopten, een van de oudste orthodox-christelijke tradities @ Apeldoorn
Magdalena Kuhn Kopten is de benaming van de christelijke bewoners van Egypte. Ze hebben hun eigen liturgieën, taal en kunstvormen zoals literatuur, muziek en iconen. Deze lezing beschrijft hoe de naam “Kopten” ontstond en hoe[...]

Over EOL

Ex Oriente Lux presenteert wetenschappelijke informatie over het Oude Nabije Oosten en Egypte aan een breed publiek.

Word lid van de vereniging om deel te nemen aan onze diverse lezingen en evenementen. Ontvang bovendien het kleurrijke magazine Phoenix met nieuws en achtergronden over recente opgravingen en onderzoek.

EOL op Facebook

Nieuwsbrief