Lezingen

Dr. Cees Stavleu 
Onderzoeker Oude Testament/Palestijnse archeologie en gepensioneerd docent Oude Testament aan de Christelijke Hogeschool Ede

Waarom verbiedt de Bijbel het eten van varkensvlees en van andere diersoorten? Is het werkelijk een kwestie van gezondheid, zoals vaak wordt beweerd, of ligt de oorsprong van deze voedselwetten elders? Tijdens deze lezing verdiepen we ons in de wereld van het oude Nabije Oosten, waar religieuze voorschriften, dagelijkse eetgewoonten en culturele identiteit nauw met elkaar verweven waren. Aan de hand van een zorgvuldige lezing van Bijbelse teksten onderzoeken we welke argumenten er wel of niet worden gegeven.

Maar teksten alleen vertellen niet het hele verhaal. Daarom kijken we ook naar gegevens uit de archeologie. Wat onthullen dierlijke botresten over het menu van vroegere samenlevingen? En in hoeverre sluiten de Bijbelse voedselwetten aan bij deze praktijk, of wijken ze er juist van af? Deze lezing biedt een combinatie van tekststudie en archeozoölogie, en werpt licht op een eeuwenoud voorschrift dat tot op de dag van vandaag vragen oproept.

Ben van den Bercken, MA
Medewerker Bijzondere collecties Universiteit van Amsterdam

Tussen 2021 en 2024 onderzocht een multidisciplinair team de dertien dierenmummies in de archeologische collectie Egypte en Soedan van het Allard Pierson. Aanleiding waren vragen over de in 2018 verworven krokodilmummie, meer specifiek om welke krokodilsoort het bij deze mummie gaat. De dierenmummies zijn vervolgens gescand in het Amsterdam UMC en de data bestudeerd door specialisten. De dierenmummies speelden een rol in een tijdelijke tentoonstelling en andere vormen van outreach in het Allard Pierson. Met het verschijnen van de publicatie van de bevindingen is het project in 2025 afgerond. In deze lezing komt het project uitgebreider aan bod en worden een aantal van de resultaten besproken evenals toekomstig onderzoek.

Drs. Nolke Tasma 
Promovendus Aramese epigrafie, Universiteit Leiden

Op de sokkel van een standbeeld uit Hatra, een stad in het grensgebied tussen het Romeinse en het Parthische Rijk, staat de volgende tekst: ‘Het standbeeld van Abu, dat Asha haar man voor haar heeft opgericht. Ze stief toen ze 18 jaar oud was. De vloek van Maran, Martan, Barmaren, Baˤalšmen en Atarate is op degene die haar vermoordde en zich verheugde’. Dit moordmysterie is het onderwerp van deze lezing: wat kunnen we achterhalen over de omstandigheden van deze moord? En wie zijn al deze goden die worden aangeroepen om de moordenaar te vervloeken? Aan de hand van dit mysterie ontdekken we ook meer over de godsdienst en het wereldbeeld van de mensen uit het Hatra van de 3e eeuw na Christus.