Twente

« Alle lezingen

sep
25
ma
Hadrianus, keizer met twee gezichten @ Enschede
sep 25 @ 19:30

Dr. Victor Hunink  

De Romeinse keizer Hadrianus staat te boek als een ‘goede’ keizer, maar het beeld dat de antieke bronnen van hem geven is minder eenduidig. Hij regeerde bijna 21 jaar en stierf op 62-jarige leeftijd aan een hartfalen. Zijn openbare optreden wordt geprezen, maar zijn gedrag in de privésfeer riep ook twijfels en vragen op. Hij liet naar Griekse gewoonte zijn baard staan, waarmee hij brak met de Romeinse mode van eeuwen. Op zijn reizen vergezelde zijn geliefde Antinoüs hem: een Griekse jongen van buitengewone schoonheid, die hij na diens dood zelfs tot god verklaarde. Hadrianus is door latere schrijvers vaak verguisd vanwege zijn (homoseksuele) relatie met Antinoüs. Zijn huwelijk met Vibia Sabina was slecht. In de lezing bekijken we deze tweespalt. Aan het slot gaat speciale aandacht uit naar de vier bewaard gebleven gedichtjes van zijn hand, waaronder het befaamde ‘Animula vagula blandula’. Hij schreef dit beroemde gedicht van slechts 19 woorden enkele maanden voor zijn dood.

okt
31
di
Joodse magie in de Late Oudheid @ Enschede
okt 31 @ 19:30

Dr. Margaretha Folmer

In deze lezing worden joodse magische teksten uit de Late Oudheid nader bekeken. In verreweg de meeste gevallen gaat het om voorbeelden van defensieve magie. Men denke dan vooral aan amuletten en zogenaamde toverschalen. Daarnaast zijn er ook gevallen bekend van agressieve magische teksten, bedoeld om een rivaal of tegenstander uit te schakelen. In de lezing zal in het bijzonder aandacht worden besteed aan een uniek en tot dusverre ongepubliceerd voorbeeld van agressieve magie.

nov
30
do
Godsdienst en oorlog in de Oudheid en nu @ Enschede
nov 30 @ 19:30

Prof.dr. R.J. van der Spek

‘Godsdienst heeft alleen maar geleid tot oorlogen. Denk maar aan Al-Qaïda, de kruistochten, de ketterverbrandingen, zelfmoordaanslagen.’ Het is een veelgehoorde bewering als het thema ‘godsdienst’ aan de orde komt tijdens de spreekwoordelijke feestjes. Er is veel dat deze bewering lijkt te staven. Al in de Oudheid onderwierpen de Assyrische koningen grote delen van West-Azië ‘op bevel van de god Aššur’; Israëls God ging voor in de strijd bij de verdrijving van Israëls vijanden; de stadsgodin van de stad Athene werd afgebeeld in volle wapenrusting; voor de Romeinen was de oorlogsgod Mars één van hun belangrijkste goden. In de Ilias worden gruwelen in de oorlog met steun van de goden in geuren en kleuren bezongen. Agathos heeft in het oude Grieks een andere gevoelswaarde dan ons woord ‘goed’. Is godsdienst de wortel van het oorlogskwaad of kan het ook een rem zijn?

dec
12
di
Odysseus, een andere held @ Enschede
dec 12 @ 19:30

Dr. Hugo Koning

Het verhaal van Homerus over de meest interessante held uit de wereldgeschiedenis. Odysseus is een dief, leugenaar, bedrieger en opportunist, maar toch wordt hij ook al drie millennia bewonderd als de dappere en scherpzinnige krijger die de meest uitdagende gevaren trotseert om thuis te komen bij zijn geliefde vrouw. Hij is de dappere strijder in de Ilias, de bedenker van het paard van Troje, degene die de Sirenen trotseert en een meesterlijke boogschutter. Maar uit zijn karakter blijkt dat de held niet alleen onbetrouwbaar is, maar ook wraakzuchtig en oncollegiaal. In de wereld van Homerus zijn goed en kwaad niet absoluut. Wat is Odysseus nu precies voor held? In deze lezing gaan we zien hoe deze vraag zoal is te beantwoorden, en proberen we ook zelf een antwoord te vinden.

jan
19
vr
Met Horatius langs de onbekende Romeinse wereld van de Via Appia @ Enschede
jan 19 @ 19:30

Drs. Rolf Smit

De Italiaanse sfeer en levenswijze komt in deze bijeenkomst ruimschoots aan bod. Een unieke (imaginaire) reis langs de oudste snelweg van Europa met fascinerende steden zoals Beneventum, tempels, grafmonumenten (o.a. de beroemde Rapolla sarcofaag en het zogenaamde graf van Cicero), opgravingen als Minturnae en natuurlijk prachtige stukken antieke Via Appia. We volgen grotendeels de reis van de dichter Horatius. Hij heeft hiervan een humoristisch verslag nagelaten, dat wij zullen gebruiken tijdens de lezing. De reis voert ons door de olijfgaarden van Apulië en het onherbergzame Lucanië naar de rijke kust van Campanië en via de kiwiplantages van Latium naar de muren van het oude Rome. Uiteraard laat Inge u proeven van de wijnen en bijzondere hapjes uit de streken waar Horatius reisde onderweg naar Brindisi.

feb
21
wo
Cicero en Seneca: troost in de filosofie @ Enschede
feb 21 @ 19:30

Dr. Anton van Hooff

Het lot van Cicero en Seneca vertoont veel overeenkomst. Alle twee ‘provincialen’ weten ze door hun welsprekendheid op te klimmen tot de maatschappelijke top. Maar beide homines novi staan in hun laatste levensperiode politiek aan de zijlijn. Dan zoeken ze troost in de wijsbegeerte, die ze tevoren voornamelijk gebruikten om op het publiek indruk te maken. Cicero ‘vertaalt’ de Griekse filosofie in letterlijke zin, Seneca munt vooral uit als taalvirtuoos. De blijvende inspiratie van de stoïsche levensbeschouwing blijkt ook uit Filosofie voor het Leven van Jules Evens, die in Londen groepen leidt die Cognitieve Gedrags-Therapie (CGT) aan de hand van Seneca bedrijven.

mrt
27
di
‘Ik ben de geheimzinnige benoevogel…’: de benoevogel in het Oudegyptische Dodenboek @ Enschede
mrt 27 @ 19:30

Jan Koek

In de Egyptische mythologie wordt de benoevogel gezien als een van de scheppergoden; zo wordt hij onder andere genoemd ‘hij die vanzelf ontstaan is’. Tijdens deze lezing wordt de verwantschap besproken tussen de benoevogel en de feniks; duidelijk is dat een aantal karaktertrekken van de feniks uit het oude Egypte komen. De benoevogel wordt verbonden met belangrijke goden in Egypte, namelijk Atoem, Ra en Osiris. De benoevogel heeft daardoor zowel solaire als funeraire aspecten; zo helpt de benoevogel de overledene tijdens zijn reis door het hiernamaals. Naar aanleiding hiervan zal de rol van de benoevogel in het Egyptische Dodenboek worden behandeld.

apr
24
di
Koptische muziek en het Byzantijnse Rijk @ Enschede
apr 24 @ 19:30

Dr. Magdalena Kuhn

In het uitgebreide Byzantijnse rijk was plaats voor vele verschillende muziekculturen zoals de Byzantijnse, Armeense, Syrische, Georgische en vele andere. Ook de Koptische muziek behoort tot deze muziekuitingen. Alexandrië was een belangrijke Hellenistische stad waar wetenschappers, filosofen en kunstenaars elkaar ontmoetten en met elkaar in discussie kwamen. Het is ondenkbaar dat er niet uitwisselingen plaats vonden tussen de verschillende muziekculturen, ondanks dat Kopten ook vandaag nog vaak beweren dat hun muziek met niets vergelijkbaar is. In deze lezing zal hieraan met veel muziekvoorbeelden aandacht gegeven worden.