Amsterdam

« Alle lezingen

dec
18
di
Een toekomst voor oude inzichten: Hoe kan archeologische kennis van waterbeheer van nut zijn in moderne samenlevingen? @ Amsterdam
dec 18 @ 19:00 – 21:00

Dr. Eva Kaptijn, onderzoeker Archeologie Nabije Oosten

In deze lezing wordt onderzocht hoe moderne samenlevingen profijt kunnen hebben van kennis uit het verleden. Waterbeheer (irrigatie, wateropslag, drainage, etc.) van verleden samenlevingen zal hierbij het centrale thema zijn. Klimaatverandering zorgt er vandaag de dag voor dat samenlevingen op verschillende plekken op aarde te maken krijgen met een veranderende omgeving, bijv. verdroging of juist vernatting. Mensen moeten nieuwe methoden bedenken om met hun veranderde omgeving om te gaan. Dit is een moeilijk proces. Archeologie bestudeert echter voorbeelden van samenlevingen die in staat waren om voor langere tijd te overleven onder zeer lastige klimatologische omstandigheden. Kennis van de levenswijze van deze ‘duurzame’ verleden  samenlevingen kan bijdragen aan het voortbestaan van moderne gemeenschappen die onder druk staan door klimaatverandering. Daarnaast is archeologie de enige wetenschap die een lange termijnvisie kan bieden en mogelijk het effect van onze oplossingen op de lange termijn kan evalueren. In deze lezing zullen naast het Nabije Oosten ook voorbeelden uit andere werelddelen de revue passeren.

feb
16
za
EOL Amsterdam event | Contacten en kruisbestuivingen in de Oude Wereld @ Amsterdam
feb 16 @ 13:00 – 16:00

Lezingenmiddag ter ere van de nieuwe museale opstelling van het Allard Pierson Museum

Op 16 februari a.s. organiseert Ex Oriente Lux Amsterdam een lezingenmiddag ter ere van de vernieuwde semi-permanente opstelling Van Nijl tot Amstel in het Allard Pierson Museum.

In deze nieuwe thematisch-chronologische opstelling worden objecten uit verschillende culturen van de Oude Wereld naast elkaar geplaatst, waardoor onderlinge overeenkomsten en eventuele culturele kruisbestuivingen zichtbaar worden. De opstelling is hiermee een toonbeeld van hoe archeologen en andere oudhistorici recentelijk de Oude Wereld zijn gaan bestuderen: als een geheel van culturen die allemaal op de een of andere manier met elkaar verbonden waren, door handelsnetwerken, diplomatie of militaire overheersing, van oost tot west en van het 8ste millennium v. Chr. tot in de Middeleeuwen.

Deze middag belichten drie experts de nieuwe semi-permanente opstelling vanuit zowel een historisch als museaal perspectief. Voorafgaand aan en na de lezingen kunt u op eigen gelegenheid de opstelling bekijken. Het museum is open van 13:00 tot 17:00 uur.

NB: aanmelden voor dit evenement is verplicht. Dit kunt u doen door vóór 14 februari 2019 een e-mail te sturen naar eol.afdeling.amsterdam@gmail.com en na bevestiging 5 euro (EOL/NKV-leden en studenten) of 10 euro (niet-leden) over te maken naar het rekeningnummer van EOL Amsterdam, NL29 INGB 0688 1946 13 t.n.v. M.L. Meijer en o.v.v. “lezingenmiddag APM”. Deze prijs is inclusief een kopje koffie of thee in de pauze. Houdt u er rekening mee dat u een ticket voor het museum moet kopen (museumjaarkaart is geldig).

Wees er snel bij want vol = vol!

Programma

13:00-13:20 uur: inloop
13:20-13:30 uur: welkomstwoord door voorzitter Fleur van der Sande

13:30-14:10 uur
Jan Paul Crielaard (Hoogleraar Mediterrane archeologie, VU)
Een nieuwe Mediterrane wereld. Veranderende perspectieven op culturele contacten, kolonisatie en connectiviteit

Archeologen en oudhistorici zijn de laatste 20 jaar fundamenteel anders gaan denken over interconnecties binnen het Mediterrane gebied en daarmee ook over de verhoudingen tussen de Griekse wereld en het Nabije Oosten. In deze lezing wil ik dit veranderende denken over interconnectiviteit bespreken en de balans opmaken van het debat tot nu toe. Ik zal daarbij voorbeelden gebruiken uit de Late Bronstijd en vooral de Vroege IJzertijd en Archaïsche periode (ca. 1500-500 v. Chr.). Een deel van deze voorbeelden zijn ontleend aan de nieuwe opstelling in het Allard Pierson Museum.

14:10-14:50 uur
Laurien de Gelder (junior-conservator APM)
Een nieuwe opstelling in het Allard Pierson. De herinrichting van de archeologische collecties

In 2019 is het vlagmoment van het nieuwe Allard Pierson – waar de archeologische collecties en de collecties van de Bijzondere Collecties bijeenkomen in de nieuwe collectiepresentatie Van Nijl tot Amstel. In deze lezing worden de ontwikkelingen van de herinrichting die sinds 2014 in gang zijn gezet besproken. Door in te gaan op het museale concept achter deze nieuwe collectiepresentatie en deze te plaatsen in een bredere context van museale vernieuwingen bij archeologische collecties in Europa, wordt gereflecteerd op het vernieuwingsproces in het Allard Pierson tot nu toe en wordt een beeld geschetst van toekomstige ontwikkelingen.

14:50-15:10 uur: koffie- en theepauze

15:10-15:50 uur
Branko van Oppen (conservator APM)
Kleizegels uit Ptolemeïsch Edfoe

In het Allard Pierson Museum in Amsterdam en het Royal Ontario Museum in Toronto bevinden zich zo’n 700 kleizegelafdrukken uit Edfoe (Zuid-Egypte), die dateren uit de tweede helft van de Hellenistische periode (ca. 185-25 v. Chr.). De overgrote meerderheid zijn gestempeld met koninklijke portretten. Aangezien er juist uit die periode weinig tot geen zeker te identificeren portretten zijn van Ptolemeïsche koningen en koninginnen, bieden deze zegelportretten de unieke kans voor het ophelderen van de verschijning van deze heersers alsmede de begeleidende iconografie en ideologie.

mei
14
di
De Delphische “Rolling Stones”: Herodotus en de Perzische belegering van Apollo’s heiligdom @ Amsterdam
mei 14 @ 20:00 – 22:00

(EOL/NKV)

Dr. Janric van Rookhuijzen, onderzoeker aan Universiteit Leiden

Na de slag bij Thermopylae (480 v. Chr.) was de weg vrij voor Xerxes’ leger om het zuiden van Griekenland in te nemen. Het grootste gedeelte van de manschappen ging rechtstreeks naar Athene, de hoofdprijs. Maar een klein contingent boog af naar het steenrijke heiligdom van Apollo in Delphi. Tot een plundering kwam het echter niet, want, zo vertelt Herodotus ons, de lokale goden, waaronder Apollo en de held Phylakos, kwamen te hulp om de Perzen te verdrijven. Deze lezing betreft het landschap dat het toneel vormde voor deze invasie, die door de meeste geleerden als ‘imaginair’ wordt bestempeld. Toch was Herodotus er heilig van overtuigd dat de belegering had plaatsgevonden, en daarbij verwijst hij naar concrete plaatsen in dit landschap die zo als bewijs fungeerden. In deze lezing nemen we de koppeling tussen verhaal en landschap kritisch onder de loep. Daarbij komt aan het licht hoe goden een rol kunnen worden toebedeeld bij (ogenschijnlijk) historische gebeurtenissen. Daarmee is het verhaal van de belegering een schitterend voorbeeld van Grieks polytheïsme in de praktijk.