Amsterdam

« Alle lezingen

nov
19
di
Extra lezing EOL Amsterdam | Archeologie van de archeologie: Een nieuw Amsterdams project in Troje @ Amsterdam
nov 19 @ 20:00 – 22:00

Dr. Gert Jan van Wijngaarden, universitair docent Archeologie Universiteit van Amsterdam, Nina Magdelijns MA, archeoloog, Iris Korver, research master studente Archeologie

Ook deze zomer hebben archeologen van de Universiteit van Amsterdam opgravingen gedaan in het antieke Troje. Dit onderzoek vindt plaats in samenwerking met Turkse archeologen van de Onsekiz Mart Universiteit in Çanakkale. Het richt zich speciaal op de archeologie van de archeologie.

Troje is één van de meest bekende vindplaatsen in de archeologie. De beschrijving van de mythische stad door Homerus en Vergilius heeft vele generaties kunstenaars, reizigers en wetenschappers geïnspireerd. De spectaculaire ontdekkingen van Heinrich Schliemann in de late 19e eeuw en die van zijn opvolgers hebben geleid tot wetenschappelijke en publieke aandacht, maar ook tot controverses.

Een aspect van Troje dat minder vaak benadrukt wordt, is dat het de ideale plek is om de ontwikkeling van archeologische veldmethodiek te bestuderen. Met tussenpozen zijn er meer dan 150 jaar lang op deze plek systematische opgravingen verricht, geleid door eigenzinnige personen: Heinrich Schliemann (1870-1890), Wilhelm Dorpfeld (1893-1894), Carl Blegen (1932-1938) en Manfred Korfmann (1988-2005). Vanwege de faam van Troje zijn al deze opgravingen van grote invloed geweest op de praktijk van archeologie. Veel technieken die nu standaard zijn bij veldwerk, zoals bijvoorbeeld stratigrafisch opgraven, werden voor het eerst in Troje uitgevoerd.

Het Amsterdamse onderzoek richt zich op de relatie tussen veldmethodiek en wetenschappelijke en populaire interpretaties over de site. Specifiek stellen we een drietal vragen: wat werd er bij de verschillende opgravingen gedocumenteerd en wat niet (1); wat werd er verzameld en wat werd weggegooid (2); en wat werd uiteindelijk gepubliceerd en wat niet (3)? Om deze vragen te beantwoorden bestuderen we de vele publicaties over Troje, archiefmateriaal zoals velddocumentatie en foto’s en we doen opgravingen op de site: we graven dichtgegooide opgravingsputten opnieuw op en we onderzoeken de storthoop van de diverse opgravers.

In de zomer van 2019 heeft het Amsterdamse Troje Team het onderzoek dat is begonnen in 2018 voortgezet. In deze presentatie voor Ex Oriente Lux zullen we ingaan op de storthopen van een aantal vroegere opgravers die toch nog aardig wat archeologisch materiaal blijken te bevatten. Ook zullen we laten zien hoe de luchtfoto’s van onze drone duidelijk maken hoe het landschap van de site is veranderd door de vele opgravingen.

dec
10
di
De natuur in kunst en literatuur van het oude Mesopotamië @ Amsterdam
dec 10 @ 20:00 – 22:00

Drs. Theo Krispijn
Gepensioneerd docent Sumerologie Universiteit Leiden, Oude Culturen van de Mediterrane Wereld/Assyriologie

De Mesopotamiër voelde zich sterk verbonden met de natuur. In de Akkadische en Sumerische literatuur zijn er talrijke verwijzingen naar de natuur en landschapsbeschrijvingen te vinden. Ook in de kunst vinden we vele afbeeldingen van landschap en dieren. De natuur dicht bij huis, zoals de onafzienbare meren en rietbossen werd vaak als idyllisch ervaren, maar de bergen en wouden in het buitenland als gevaarlijk. Aan de hand van passages uit de Sumerische en Akkadische literatuur en voorbeelden uit de kunst zal de spreker laten zien, hoe de Mesopotamiër de natuur en landschap beleefde.

mei
12
di
Judea onder Perzen, Macedoniërs en Romeinen @ Amsterdam
mei 12 @ 20:00 – 22:00

Prof.dr. Bert van der Spek
Emeritus hoogleraar Oude Geschiedenis

In 538 v. Chr. (of wellicht iets later) werd Juda (Judea) een provincie van het Perzische rijk. Daarna maakte het deel uit van de rijken van Alexander de Grote, de Ptolemeeën, de Seleuciden en de Romeinen. Heel even was het zelfstandig onder het Hasmonese (Makkabese) koningshuis. In de lezing krijgt u een overzicht van het wel en wee van Juda in die tijd en we gaan wat breder in op de wijze waarop Juda zich opstelde tegenover de overheersers. In die houding zijn veel overeenkomsten te vinden met de houding van onderworpenen in latere tijden. De tijd was ook van groot belang voor het ontstaan van de Joodse identiteit.